نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان از آمادگی مسکو برای میانجی‌گری و استفاده از ظرفیت سازوکار «فرمت مسکو» جهت کاهش تنش‌های مرزی میان افغانستان و پاکستان خبر داد.
به گزارش ایراف، ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه برای افغانستان در گفت‌وگو با روزنامه «ایزوستیا» اعلام کرد که موضوع تنش‌های اخیر و درگیری‌های برون‌مرزی میان کابل و اسلام‌آباد در دستور کار نشست آتی فرمت مسکو قرار خواهد داشت.
کابلوف با اشاره به برگزاری این نشست در تاریخ ۱۳ مهرماه (۵ اکتبر) با حضور نمایندگان «حکومت طالبان» و کشورهای منطقه، تأکید کرد که روسیه از تلاش دو طرف برای دستیابی به راه‌حل‌های معقول و منطقی استقبال کرده و آماده است نقش میانجی و تسهیل‌کننده را برای حل منازعات ایفا کند.
· تأکید سازمان ملل بر تنش‌زدایی: استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد با ابراز نگرانی شدید از ثبت بیش از ۱۱۰۰ مورد تلفات غیرنظامی ناشی از خشونت‌های فرامرزی از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، خواستار توقف فوری درگیری‌ها و توسل طرفین به دیپلماسی شد.
· خط‌ونشان حکومت طالبان برای اسلام‌آباد: حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان با «جنایت جنگی» خواندن بمباران شهرستان‌های شلتن در کنر و گرمسیر در هلمند، تأکید کرد که حکومت طالبان انتقام خون قربانیان را گرفته و پاسخی «حساب‌شده» به ارتش پاکستان خواهد داد.
· تأیید تلفات غیرنظامیان در گزارش رسمی یوناما: هیأت معاونیت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیشتر با انتشار گزارشی تأیید کرد که در حملات هوایی ارتش پاکستان به ولایت‌های کنر و هلمند، ۱۰ غیرنظامی جان باخته و ۹ تن دیگر زخمی شده‌اند که بخش عمده آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند.
· هشدار حنیف اتمر درباره خطر گسست داخلی: محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان، تجاوزات برون‌مرزی پاکستان را محکوم کرد و هشدار داد که ادامه حملات اسلام‌آباد همراه با انسداد سیاسی داخلی، کشور را به سوی بی‌ثبات‌تر شدن می‌برد؛ وی از «حکومت طالبان» خواست با برگزاری گفت‌وگوهای ملی بر سر یک «سفره ملی»، زمینه دفاع متکی بر مردم را فراهم کند.
· تأکید خلیلزاد بر دیپلماسی صبورانه: زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور افغانستان نیز ضمن محکومیت کشته‌شدن افغان‌های بی‌گناه در حملات برون‌مرزی ارتش پاکستان، خواستار توقف فوری درگیری‌های نظامی و اتخاذ دیپلماسی صبورانه شد.
· مسئول دانستن حکومت طالبان در کنار پاکستان: جلیل‌الله سادات، رهبر جبهه متحد افغانستان با بیان اینکه حضور گروه‌های مسلح نباید توجیهی برای هدف قرار دادن غیرنظامیان باشد، تأکید کرد که مردم افغانستان نباید هزینه سیاست‌ها و پناه‌دادن «حکومت طالبان» به گروه‌های شبه‌نظامی را بپردازند.
· هشدار نسبت به رفتار «اسرائیل‌گونه» اسلام‌آباد: کریم خرم، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان، راهبرد نظامی جدید پاکستان را «اسرائیل‌گونه» خواند و نسبت به تبعات تاریخی و برگشت‌ناپذیر آن بر روابط دوجانبه هشدار داد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد در پی حملات هوایی ارتش پاکستان به ولایت‌های کنر و هلمند، بر لزوم خویشتن‌داری، کاهش فوری خشونت‌ها و حل اختلافات از طریق دیپلماسی تأکید کرد و خواستار حفاظت از جان غیرنظامیان شد.
به گزارش ایراف، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد در یک نشست خبری با ابراز نگرانی شدید از تصاعد بحران در خطوط مرزی، تصریح کرد که تداوم این تنش‌های نظامی، جان شهروندان بی‌گناه را به شدت به خطر می‌اندازد و تمامی طرف‌ها ملزم به احترام به حقوق بین‌الملل بشردوستانه هستند.
دوجاریک با اشاره به تأیید کشته‌شدن دستکم ۱۰ غیرنظامی و زخمی‌شدن ۹ تن دیگر در حملات اخیر توسط هیأت معاونیت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، افزود که از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون، این نهاد بیش از ۱۱۰۰ مورد تلفات غیرنظامی (کشته و زخمی) ناشی از خشونت‌های مسلحانه فرامرزی را در افغانستان ثبت کرده است.
نشست سیاسی افغانستان در پاکستان؛ تارر: طالبان باید از «ذهنیت شورش‌گری» فاصله بگیرد
اسلام‌آباد میزبان نشستی دوروزه با حضور چهره‌های مخالف حکومت طالبان و کارشناسان افغان بود که طی آن مقامات پاکستانی خواستار فاصله گرفتن کابل از «ذهنیت شورش‌گری» شدند.
به گزارش ایراف، به نقل از جیونیوز، عطاالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، در سخنرانی خود درین سمینار تخصصی درباره وضعیت افغانستان در اسلام‌آباد، شرایط این کشور را «بسیار پیچیده» توصیف کرد و گفت حل این وضعیت نیازمند رویکردی پایدار و مسئولانه از سوی حکومت طالبان است.
او تصریح کرد که اسلام‌آباد بارها هیأت‌های بلندپایه را برای گفت‌وگو و کاهش تنش به کابل فرستاده و همچنان بر مسیر دیپلماسی تأکید دارد.
تارر با اشاره به افزایش حملات مرزی و فعالیت گروه‌های تندرو در سال‌های اخیر گفت که پاکستان بارها از طالبان خواسته مانع استفاده از خاک افغانستان برای انجام حملات علیه پاکستان شود.
به گفته او، ادامه حضور پناهگاه‌های تروریستی در افغانستان و عدم اقدام مؤثر از سوی طالبان، یکی از نگرانی‌های اصلی اسلام‌آباد است.
وزیر اطلاعات پاکستان همچنین تأکید کرد که افغانستان ظرفیت‌های قابل توجهی برای اتصال اقتصادی منطقه دارد و صلح در این کشور می‌تواند مسیرهای تجاری میان آسیای مرکزی و پاکستان را فعال کند.
او گفت: «برای همزیستی مسالمت‌آمیز باید اصل زندگی کردن و اجازه زندگی دادن را بپذیریم؛ تنها صلح می‌تواند پایه‌های توسعه را فراهم کند.»
تارر در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تنش‌های اخیر میان دو کشور، یادآور شد که روابط کابل–اسلام‌آباد در سال‌های گذشته تحت تأثیر افزایش حملات مرزی قرار گرفته و پاکستان بارها خواستار اقدام طالبان علیه گروه‌های تندرو شده است.
او گفت که بسیاری از مشکلات افغانستان ناشی از «ذهنیت ستیزه‌جویانه» است و این کشور می‌تواند با تغییر رویکرد، نقش مهمی در تجارت و اتصال منطقه‌ای ایفا کند.
طاهر ظهیر، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ، و امان‌الله پیمان، نماینده سابق پارلمان افغانستان از جمله چهره‌های افغان حاضر در این رویداد هستند.
شرکت‌کنندگان در این همایش، علاوه بر بررسی چالش‌های امنیتی، اقتصادی و بشردوستانه افغانستان، موضوعاتی نظیر تنش‌های مرزی، موانع تجاری و ترانزیتی و چالش‌های مربوط به اتصال منطقه‌ای را مورد ارزیابی قرار دادند.
میزبانی از مخالفان به عنوان اهرم فشار: میزبانی علنی اسلام‌آباد از مخالفان و چهره‌های سیاسی سابق افغانستان، نشان‌دهنده تعمیق شکاف میان پاکستان و کابل است. اسلام‌آباد می‌کوشد با فعال‌سازی محورهای سیاسی و اپوزیسیون، حکومت طالبان را در پرونده‌های امنیتی و مرزی تحت فشار بگذارد.
تنش‌های روزافزون مرزی و اتهامات متقابل: انتقاد تند وزیر اطلاعات پاکستان از «ذهنیت شورش‌گری» طالبان، مستقیماً به ناامنی‌های امتداد خط دیورند و اتهامات اسلام‌آباد مبنی بر پناه دادن کابل به گروه‌های مسلح مخالف پاکستان از جمله تی تی پی اشاره دارد؛ موضوعی که روابط دو طرف را به تیره‌ترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسانده است.
روابط کابل و اسلام‌آباد در سال‌های اخیر وارد یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های چند دهه گذشته شده است؛ دوره‌ای که از افزایش حملات مرزی تا اتهام‌زنی‌های متقابل درباره پناهگاه‌های تروریستی گسترده شده و عملاً مناسبات دو کشور را به نقطه بحران رسانده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶، این تنش‌ها پس از حملات خونین در خاک پاکستان و بمباردهای اسلام‌آباد علیه اهدافی در افغانستان شدت گرفت.
در دو سال گذشته هر بار که پاکستان حمله هوایی انجام داده یا کابل را به پناه‌دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان متهم کرده، طالبان این ادعاها را رد کرده و گفته‌اند که اسلام‌آباد با نقض حاکمیت افغانستان بحران را تشدید می‌کند.
طالبان معمولاً حملات پاکستان را محکوم کرده و آن را تجاوز به خاک افغانستان دانسته‌اند و در مواردی هشدار داده‌اند که ادامه این رفتار «پیامد» خواهد داشت.
در مقابل، پاکستان می‌گوید گروه‌های تندرو از خاک افغانستان برای حملات استفاده می‌کنند و طالبان باید مانع فعالیت آنها شود.
بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی، درگیری‌های پراکنده و حملات هوایی در ولایت‌های مرزی باعث شده روابط دو کشور در یکی از پرتنش‌ترین دوره‌ها قرار گیرد و واکنش‌های تند طالبان اکنون بخشی ثابت از این چرخه تنش شده است.
متقی در حاشیه نشست «فرمت مسکو» با لاوروف دیدار می‌کند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرد هشتمین نشست مشورتی «فرمت مسکو» درباره افغانستان، 13 مهر با حضور «امیرخان متقی»، وزیر خارجه حکومت کابل برگزار خواهد شد.
وی افزود متقی در حاشیه این نشست با «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه درباره موضوعات جاری همکاری میان افغانستان و روسیه دیداری دوجانبه خواهد داشت.
فرمت مسکو یک سازوکار مشورتی منطقه‌ای به ابتکار روسیه درباره افغانستان است که با هدف فراهم کردن بستری برای گفتگو میان کشورهای منطقه درباره مسائل سیاسی، امنیتی و اقتصادی افغانستان شکل گرفته است. این روند از نشست‌های سه‌جانبه روسیه، چین و پاکستان در اواخر سال 2016 آغاز شد و در سال 2017 با مشارکت شمار بیشتری از کشورهای منطقه به «فرمت مسکو» تبدیل شد.
در هشتمین نشست این فرمت، نمایندگان ویژه و مقام‌های ارشد افغانستان، ایران، روسیه، چین، هند، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان حضور خواهند داشت.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه همچنین اعلام کرد هیئت‌هایی از بلاروس و مصر به‌عنوان مهمان در این نشست شرکت می‌کنند.
وی افزود در این نشست تعامل سیاسی و اقتصادی میان افغانستان و کشورهای منطقه و همچنین تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای مقابله با تروریسم و قاچاق غیرقانونی مواد مخدر بررسی خواهد شد.
قرار است در پایان نشست نیز بیانیه مشترکی به تصویب برسد.
این نشست در ادامه هفتمین نشست فرمت مسکو برگزار می‌شود که 7 اکتبر 2025 در مسکو برگزار شد و برای نخستین بار هیئت طالبان به ریاست امیرخان متقی به‌عنوان عضو در آن شرکت کرد.
در بیانیه آن نشست، شرکت‌کنندگان بر حمایت از افغانستان به‌عنوان کشوری مستقل، متحد و صلح‌آمیز و توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری با این کشور تأکید کردند.
نشست مخالفان طالبان در اسلام‌آباد؛ موافقان و مخالفان چه میگویند؟
نشست دو روزهای با عنوان «وضعیت افغانستان و مسیر حرکت به‌سوی صلح؛ فروپاشی داخلی، حاکمیت بدون مشروعیت» روز سه‌شنبه ۲۹ سپتامبر در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، با حضور شماری از مخالفان طالبان، فعالان مدنی و نمایندگانی از کشورهای منطقه برگزار شد؛ نشستی که همزمانی آن با حملات اخیر پاکستان به افغانستان، واکنش‌های موافق و مخالف زیادی را برانگیخته است.
به گزارش ایراف، این نشست از سوی «کنگره بین‌المللی پارلمانی» پاکستان برگزار شده و محمد طاهر زهیر، والی پیشین بامیان و وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان، و امان‌الله پیمان، عضو پیشین پارلمان این کشور، از جمله چهره‌های حاضر در آن هستند.
طاهر زهیر که در ماه‌های اخیر رهبری «جبهه جمهوریت افغانستان» را بر عهده گرفته است، در این نشست درباره وضعیت سیاسی افغانستان و آنچه حذف اقوام غیرپشتون و نبود حکومت فراگیر خواند، سخن گفت. امان‌الله پیمان نیز طالبان را به نبود انعطاف و سازش متهم کرد و خواستار بررسی گزینه‌های دیگری از سوی جامعه جهانی برای تعامل با مردم افغانستان شد.
برگزاری این نشست در شرایطی است که روابط پاکستان و طالبان در هفته‌های اخیر به‌شدت متشنج شده و اسلام‌آباد حملات هوایی علیه اهدافی در افغانستان انجام داده است. پاکستان این حملات را در واکنش به تهدیدهای امنیتی و فعالیت گروه‌های مسلح در خاک افغانستان توصیف کرده، چیزی که طالبان آن را رد می‌کنند.
این در حالی است که حملات هوایی پاکستان در هفته‌های گذشته، منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی از مردم عادی منجمله زنان و کودکان شده است.
در همین حال، وزیر اطلاعات پاکستان از حکومت طالبان خواست از آنچه «ذهنیت شورش‌گری» خواند فاصله بگیرد و رویکرد یک حکومت مسئول را در پیش گیرد. عطاءالله تارر همچنین مدعی شد که گروه‌های تروریستی در افغانستان پناهگاه دارند و این مسئله از موانع اصلی روابط دو کشور است.
پاکستان از یکسو حملات هوایی انجام می‌دهد که قربانیان آن عمدتا مردم عادی هستند، از سوی دیگر نشست صلح برگزار می‌کند؛ رویکردی که به باور منتقدان، نشان از سیاست دوگانه پاکستان در قبال افغانستان دارد.
عباس عارفی، خبرنگار، با اشاره به نقش پاکستان در تحولات سیاسی و امنیتی افغانستان گفت که مسیر جنگ و صلح افغانستان در چند دهه اخیر همواره با سیاست‌های پاکستان پیوند داشته است. وی افزود که در این میان، نخبگان سیاسی پشتون عمدتاً بازیگران اصلی در مناسبات افغانستان و پاکستان بوده‌اند و دیگر اقوام افغانستان کمتر فرصت یافته‌اند در تعیین نوع رابطه با اسلام‌آباد نقش مستقلی داشته باشند.
وی گفت که برای نخبگان سیاسی هزاره، رابطه با پاکستان عملاً هیچ‌گاه در قالب یک سیاست مستقل تعریف نشده و آنان بیشتر در جایگاه منتقد یا مخالف این کشور ظاهر شده‌اند. عارفی افزود که هزاره‌ها در برنامه‌های امنیتی و سیاسی بازیگران منطقه‌ای و جهانی مرتبط با افغانستان نیز جایگاه مستقلی نداشته‌اند.
این خبرنگار با اشاره به تغییرات نظم امنیتی منطقه و نقش پاکستان در معادلات جدید گفت که شرایط کنونی می‌تواند فرصتی برای اقوام غیرپشتون فراهم کند تا در سیاست‌گذاری و تعامل با اسلام‌آباد نقش بیشتری داشته باشند. وی حضور محمدطاهر زهیر در نشست اسلام‌آباد را از این منظر دارای اهمیت دانست و گفت که حضور او با عنوان نماینده هزاره‌ها می‌تواند نشانه‌ای از ورود این جامعه به سطح تازه‌ای از تعاملات سیاسی و امنیتی منطقه باشد.
همچنین حسن رهنورد، فعال سیاسی، حضور محمدطاهر زهیر در نشست اسلام‌آباد را نشانه ظهور رویکردی تازه در سیاست‌ورزی هزاره‌ها دانست. وی گفت که تحولات چند دهه اخیر نشان داده است که سیاست داخلی افغانستان از معادلات منطقه‌ای، به‌ویژه سیاست پاکستان، تأثیر پذیرفته و شناخت این معادلات و نحوه تعامل با آن برای جریان‌های سیاسی افغانستان یک ضرورت راهبردی است.
رهنورد افزود که سیاست‌ورزی هزاره‌ها باید از رویکرد واکنشی و شعارمحور فاصله بگیرد و بر شناخت تحولات داخلی و منطقه‌ای، محاسبه منافع جمعی و حضور فعال در معادلات سیاسی استوار شود. وی گفت که محمدطاهر زهیر با تلاش برای حضور در روندهای سیاسی و امنیتی منطقه، می‌کوشد هزاره‌ها را از حاشیه معادلات سیاسی افغانستان به متن این تحولات وارد کند.
از سوی دیگر، بخشی از کاربران به ترکیب شرکت‌کنندگان در این نشست انتقاد کرده و میگویند پاکستان با مهره‌های سوخته افغانستان بازی می‌کند.
چهره‌های حاضر در نشست‌های مشابه اسلام‌آباد، از اعضای حکومت پیشین افغانستان یا جریان‌های نزدیک به آن هستند؛ حکومتی که پس از سقوط در سال ۱۴۰۰، بسیاری از مقام‌ها و چهره‌های سیاسی آن کشور را ترک کردند.
منتقدان این جریان‌ها معتقدند چهره‌هایی که امروز از ضرورت تغییر سیاسی در افغانستان سخن میگویند، در دو دهه گذشته فرصت کافی برای ایجاد تغییر داشته‌اند، اما کارنامه آنان نشان می‌دهد که وقتی در قدرت بوده‌اند، کارنامه درخشانی نداشته‌اند.
از سوی دیگر، شماری از کاربران افغانستانی در شبکه‌های اجتماعی، میزبانی پاکستان از مخالفان طالبان را مورد انتقاد قرار داده‌اند. آنان حضور مخالفان طالبان در اسلام‌آباد را نشانه وابستگی این جریان‌ها به پاکستان دانسته و پرسیده‌اند چرا بخشی از مخالفان طالبان، به جای تکیه بر جامعه افغانستان، حل بحران سیاسی کشور را در پاکستان دنبال می‌کنند.
قادر هوتک، فعال رسانه‌ای در واکنش به این نشست، سازماندهی چنین گردهمایی‌هایی را به نهادهای امنیتی پاکستان نسبت داد و شرکت‌کنندگان را متهم کرد که پس از خروج از قدرت، در پاکستان به دنبال نقش‌آفرینی سیاسی برای افغانستان هستند. وی افزود: پاکستان از گذشته تا امروز همواره نگذاشته تا در افغانستان صلح پایدار شکل بگیرد، دیروز همین افراد علیه پاکستان شعار میدادند و دیگران را به همکاری با پاکستان متهم می‌کردند، امروز خودشان بازیچه دست آی اس آی شده‌اند.
عابد علوی، کاربر فیسبوک در این باره نوشته است: این افراد که امروز در پاکستان از صلح سخن میگویند، همانهایی هستند که بیست سال فرصت داشتند و جز دزدی، فساد و چپاول کار دیگری نکردند. در آن زمان پاکستان به طالبان امکانات میداد تا علیه اینها بجنگند، حالا برعکس شده.
همچنین نجیب‌الرحمن الکوزی، کاربر فیسبوک نیز با انتقاد از سیاست پاکستان در قبال افغانستان، برگزاری نشست‌های صلح در اسلام‌آباد را در کنار حملات نظامی این کشور به افغانستان متناقض دانست.
جاهد محبی، کاربر فیسبوک نیز این پرسش را مطرح کرد که چرا مخالفان طالبان برای حل بحران افغانستان به اسلام‌آباد روی آورده‌اند؛ در حالی که به باور او، پاکستان خود در چند دهه گذشته یکی از بازیگران مؤثر در تحولات سیاسی و امنیتی افغانستان بوده است. همچنین ثابت رحیمی نوشته: منتظر یک جنگ دیگر باشیم چون اینها مثل طالب ها ودیگر جریان هان دامن پاکستان را گرفتن پاکستان صلح نمی خواهد فقط جنگ.
البته دولت پاکستان هدف خود از برگزاری این نشست را گفت‌وگو درباره بحران افغانستان، امنیت منطقه، حقوق زنان و ایجاد یک حکومت فراگیر عنوان کرده است و مقام‌های این کشور تأکید دارند که ثبات افغانستان به نفع کل منطقه است.
با این حال، همزمانی میزبانی از مخالفان طالبان با تشدید حملات نظامی، و نیز حضور چهره‌هایی از حکومت پیشین که همچنان درباره کارنامه آنان انتقادهای جدی مطرح است، موجب شده است که نشست اسلام‌آباد با تردید و انتقاد بخش‌هایی از جامعه افغانستان روبه‌رو شود.
مذاکره با طالبان به معنای حمایت از کابل نیست
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «آنلین فان بوسویت»، وزیر مهاجرت بلژیک، در واکنش به انتقادها از مذاکرات با طالبان برای بازگرداندن پناهجویان «مجرم» به افغانستان گفت که این مذاکرات به معنای حمایت از هیئت حاکمه افغانستان نیست.
وی همچنین با انتقاد از سیاست‌های حکومت کابل در قبال زنان و دختران، گفت بلژیک به دلیل همین سیاست‌ها، به زنان و دختران افغان پناهندگی و حمایت ارائه می‌دهد.
وزیر مهاجرت بلژیک در عین حال افزود پناهجویان افغان که درخواست پناهندگی‌شان رد شده و به دلیل ارتکاب جرم در زندان‌های بلژیک به‌سر می‌برند، باید به افغانستان بازگردانده شوند.
بوسویت گفت: مذاکرات با طالبان برای بازگرداندن پناهجویان مجرم، به معنای حمایت از حکومت کابل نیست، بلکه با هدف تأمین امنیت شهروندان، به‌ویژه زنان و دختران، انجام می‌شود.
بلژیک پیشتر میزبان هیئتی از حکومت کابل بود که به دعوت کمیسیون اروپا به بروکسل سفر کرده بود. حضور این هیئت در بلژیک با انتقاد شماری از سیاستمداران و نهادهای حقوق بشری روبه‌رو شد.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز اخیراً برای بازگرداندن پناهجویانی که درخواست پناهندگی‌شان رد شده یا دارای سابقه کیفری هستند، مذاکره و تعامل با طالبان را آغاز کرده‌اند.
این کشورها بارها تأکید کرده‌اند که چنین تعاملاتی به معنای به‌رسمیت‌شناختن یا مشروعیت‌بخشی به هیئت حاکمه افغانستان نیست.
مقام پیشین افغانستان: افسانه نفوذ پاکستان بر طالبان فرو ریخته است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «فضل‌احمد معنوی»، وزیر پیشین دادگستری افغانستان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اسلام‌آباد سال‌ها خود را صاحب نفوذ بر طالبان می‌دانست، اما تحولات پس از سال 2021 نشان داد که «افسانه نفوذ مطلق فرو ریخته و طالبان فرمانبردار اسلام‌آباد نیست.»
معنوی افزود که طالبان از یک «متحد کوچک و یک گروه نیابتی» به قدرت حاکم تبدیل شده و رابطه‌ای که پاکستان در گذشته مدیریت و بر آن فرماندهی می‌کرد، دیگر به شکل سابق وجود ندارد.
وزیر پیشین دادگستری افغانستان، خط دیورند را یکی از محورهای اختلاف میان طالبان و پاکستان دانست و گفت: اسلام‌آباد این خط را مرز رسمی می‌داند، در حالی که این مسئله برای طالبان همچنان حل‌نشده باقی مانده است.
وی همچنین سابقه تنش‌ها و بازداشت‌های میان دو طرف را از عواملی دانست که بر روابط کنونی طالبان و پاکستان تأثیر گذاشته است.
معنوی در بخش دیگری از اظهاراتش تاکید کرد: انحصار تجاری پاکستان در بازار افغانستان نیز با چالش مواجه شده و طالبان در سال‌های اخیر تلاش کرده است مسیرهای ارتباطی و تجاری تازه‌ای با ایران و دیگر کشورها ایجاد کند.
به گفته این مقام پیشین افغانستان، گسترش روابط طالبان با ایران، نفوذ اقتصادی و ترانزیتی پاکستان را با چالش مواجه کرده و رقابت بر سر معادن و اقتصاد افغانستان نیز با حضور چین، هند، کشورهای آسیای مرکزی و کشورهای حوزه خلیج فارس وارد مرحله تازه‌ای شده است.
وزیر پیشین دادگستری افغانستان همچنین گفت نزدیک‌شدن طالبان به دهلی برای پاکستان صرفاً یک رابطه دیپلماتیک نیست، بلکه موضوعی حساس در محاسبات امنیتی این کشور است.
معنوی هشدار داد که در صورت تبدیل اختلاف‌های امنیتی طالبان و پاکستان به تنش‌های سیاسی، اسلام‌آباد ممکن است برای اعمال فشار بر طالبان با مخالفان سیاسی و جریان‌های اجتماعی افغانستان ارتباط برقرار کند.
وی همچنین از تغییر در حوزه نفوذ مذهبی نیز سخن گفت و افزود که در گذشته بخشی از مراکز تصمیم‌گیری مذهبی و صدور فتوا در پاکستان قرار داشت، اما اکنون قندهار تلاش می‌کند به مرکز تصمیم‌گیری در این زمینه تبدیل شود.
انتقاد تند نشست اسلام‌آباد از تک‌قومیت‌گرایی طالبان؛ ۵۸ درصد مردم افغانستان از ساختار قدرت حذف شده‌اند
نشست بین‌المللی اسلام‌آباد در بیانیه پایانی خود با تأکید بر انحصار شدید قدرت توسط طالبان اعلام کرد که ۴۲ درصد پشتون‌ها بر کل مقدرات افغانستان حکومت می‌کنند و ۵۸ درصد از سایر اقوام شامل تاجیک‌ها، هزاره‌ها، ازبک‌ها و ترکمن‌ها کاملاً از بدنه تصمیم‌گیری این کشور کنار گذاشته شده‌اند.
به گزارش ایراف، کنفرانس بین‌المللی «بحران افغانستان و مسیر دستیابی به صلح» که با حضور برخی چهره‌ها و گروه‌های سیاسی افغانستان در اسلام‌آباد برگزار شد، با صدور بیانیه‌ای پایانی به کار خود پایان داد.
ماریا سلطان، رئیس انستیتوی ثبات راهبردی جنوب آسیا با قرائت بیانیه پایانی این نشست تاکید کرد که افغانستان در حال حاضر با بحران دوگانه «حکومت غیرفراگیر» و «حضور گروه‌های تروریستی» مواجه است.
در این بیانیه آمده است که ساختار کنونی حکومت طالبان فاقد مشروعیت، ظرفیت و فراگیری است و انسجام داخلی این “رژیم” هرگز به معنای انسجام ملی در افغانستان نیست.
شرکت‌کنندگان با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری‌ها به شکل تمرکزگرا تحت الگوی «کابل حکومت می‌کند و قندهار فرمان می‌دهد» اداره می‌شود، تصریح کردند که کنار گذاشتن اکثریت جامعه، کشور را به سمت بی‌ثباتی ساختاری سوق می‌دهد.
بیانیه پایانی نشست اسلام‌آباد همچنین محروم‌سازی زنان از آموزش و کار را «خودکشی راهبردی» خواند و نسبت به رشد بی‌رویه مدارس دینی در مقابل مدارس عمومی هشدار داد. حاضران با اشاره به حضور بیش از ۲۰ گروه مسلح در افغانستان، نسبت به تهدیدهای امنیتی آن برای کشورهای منطقه از جمله ایران، پاکستان، چین و روسیه هشدار داده و خواستار ایجاد سازوکار مشترک نظارتی میان سازمان ملل، سازمان همکاری اسلامی و شانگهای شدند.
این نشست همچنین با انتقاد از عملکرد جامعه جهانی و انفعال در برابر حکومت طالبان تاکید کرد که تعامل بدون تعیین معیارهای مشخص بی‌نتیجه بوده و هرگونه تعامل آتی باید مشروط به رعایت حقوق بشر، آموزش زنان و ایجاد حکومت فراگیر باشد.
موج انتقادها از وابستگی مخالفان طالبان به اسلام‌آباد: برگزاری این نشست با واکنش شدید کاربران و فعالان رسانه‌ای افغانستانی همراه شده است. منتقدان تأکید می‌کنند چهره‌های سیاسی حاضر در نشست اسلام‌آباد، همان مقامات حکومت پیشین هستند که در دو دهه گذشته فرصت کافی برای اصلاحات داشته اما با فساد و ناکارآمدی زمینه سقوط این کشور را فراهم کردند و اکنون بار دیگر دامن‌گیر دستگاه‌های امنیتی پاکستان شده‌اند.
تأکید بر ورود هوشمندانه هزاره‌ها به معادلات منطقه‌ای: در همین حال، برخی تحلیلگران با اشاره به نقش‌آفرینی چهره‌هایی مانند محمدطاهر زهیر معتقدند گفتمان سیاسی هزاره‌ها باید از رویکردهای صرفاً واکنشی فاصله گرفته و بر اساس شناخت تحولات منطقه‌ای و محاسبات دقیق، به دنبال تثبیت جایگاه واقعی خود در متن معادلات سیاسی افغانستان باشد.
تناقض در رفتار امنیتی اسلام‌آباد: همزمانی ادعاهای پاکستان درباره تلاش برای صلح و حقوق بشر در افغانستان با حملات نظامی مرزی این کشور و سابقه طولانی پشتیبانی از گروه‌های ستیزه‌جو، موجی از تردید را درباره اهداف واقعی دستگاه اطلاعاتی پاکستان (ISI) در سازماندهی مجدد مخالفان طالبان ایجاد کرده است.
آسیای مرکزی در حال بازتعریف نقش افغانستان پس از خروج آمریکا
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «اوراسیا نت» در گزارشی تحلیلی نوشت خروج آمریکا از افغانستان در سال 2021 شکل حضور واشنگتن در منطقه را تغییر داد، اما اهمیت جغرافیایی افغانستان برای آسیای مرکزی را از بین نبرد. اکنون کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان پس از خروج آمریکا در حال ایجاد سازوکارهای تازه برای همکاری در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی، حمل‌ونقل و ارتباطات هستند.
نشست سران سازمان همکاری شانگهای در روزهای 31 آگوست و اول سپتامبر در بیشکک، تصویری از جایگاه در حال تغییر افغانستان در منطقه ارائه کرد. در این نشست سران چین، روسیه، هند، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی حضور داشتند و در نشست گسترده‌تر «سازمان همکاری شانگهای پلاس» نیز کشورهای دیگری از جمله ترکیه و جمهوری آذربایجان، همراه با سازمان ملل و دیگر نهادها شرکت کردند.
همزمان، «سرجیو گور»، فرستاده ویژه آمریکا در امور جنوب و آسیای مرکزی، در بیشکک با سران کشورهای آسیای مرکزی دیدار کرد و «زلمی خلیلزاد»، فرستاده ویژه پیشین آمریکا در امور افغانستان، نیز در کابل با «امیرخان متقی»، وزیر خارجه هیئت حاکمه افغانستان، گفتگو داشت. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد خلیلزاد دیگر کارمند دولت نیست و در این دیدار در جایگاه شخصی حضور داشته است.
اوراسیا نت نوشت افغانستان ممکن است دیگر در دستور کار راهبردی رسمی واشنگتن نباشد، اما همچنان در محاسبات کشورهای پیرامون خود اهمیت دارد و کانال‌های تعامل میان آمریکا و افغانستان نیز کاملاً از بین نرفته است.
افغانستان حدود 2 هزار و 329 کیلومتر مرز زمینی و آبی با تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان دارد و هر پنج کشور آسیای مرکزی همچنان در معرض پیامدهای امنیتی، اقتصادی و ارتباطی تحولات افغانستان هستند. پس از سال 2001، افغانستان یکی از عوامل اصلی شکل‌دهنده تعامل آمریکا با آسیای مرکزی بود و همکاری‌های امنیتی، دسترسی نظامی، کمک‌های مرزی، سیاست‌های مقابله با تروریسم و دیپلماسی منطقه‌ای واشنگتن را تحت تأثیر قرار داد.
از سال 2021، ازبکستان تلاش کرده است افغانستان را نه فقط یک نگرانی امنیتی، بلکه پیوندی بالقوه میان آسیای مرکزی و جنوبی ببیند. «گفتگوی ترمذ» که در می 2025 به‌عنوان یک بستر دائمی آغاز شد، یکی از مهم‌ترین نمونه‌های این رویکرد است. دومین نشست این گفتگو در ژوئن 2026 بر سازوکارهای عملی در حوزه گفتگوی سیاسی، ارتباطات، حمل‌ونقل و لجستیک، سازگاری با تغییرات اقلیمی و همکاری فرهنگی و بشردوستانه تمرکز داشت.
تاشکند همچنین در آگوست 2025 نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای آسیای مرکزی در امور افغانستان را برگزار کرد که در آن ایجاد یک گروه تماس دائمی برای گفت‌وگوی هماهنگ منطقه‌ای درباره افغانستان مورد توافق قرار گرفت.
در سوی دیگر، کابل نیز برای ایفای نقش فعال‌تر در این معماری منطقه‌ای تلاش کرده است. افغانستان در آوریل 2026 نخستین «گفتگوی مشورتی افغانستان-آسیای مرکزی» را در کابل برگزار کرد و هر پنج کشور آسیای مرکزی را گرد هم آورد. در این نشست پیشنهاد برگزاری رایزنی‌های منظم، همکاری کارشناسی و تدوین نقشه راه در حوزه‌های تجارت، ترانزیت، امنیت و ارتباطات مطرح شد.
این روند در ژوئن 2026 با برگزاری «نشست اندیشکده‌های افغانستان-آسیای مرکزی» وارد حوزه فکری و سیاست‌گذاری نیز شد؛ نشستی که بر ارائه پیشنهادهای پژوهش‌محور و شکل‌گیری روایت‌های منطقه‌ای درباره افغانستان تأکید داشت.
با این حال، افزایش نقش آسیای مرکزی در مسئله افغانستان به معنای وجود یک اجماع واحد میان کشورهای منطقه نیست. ازبکستان بر ارتباطات، تجارت و یکپارچگی منطقه‌ای تأکید دارد؛ تاجیکستان توجه بیشتری به امنیت مرزی، دولت فراگیر و تهدیدهای شبه‌نظامیان دارد؛ ترکمنستان انرژی، ترانزیت و بی‌طرفی را در اولویت قرار می‌دهد و قزاقستان بیشتر از مسیر تعامل اقتصادی و دیپلماتیک با افغانستان ارتباط برقرار می‌کند. قرقیزستان نیز در بحث‌های گسترده‌تر امنیت منطقه‌ای مشارکت دارد.
در این شرایط، تعامل افغانستان با آسیای مرکزی برای کابل می‌تواند علاوه بر یک فعالیت دیپلماتیک، راهی برای گسترش گزینه‌های اقتصادی و ترانزیتی باشد. تنش و درگیری مسلحانه با پاکستان یکی از مسیرهای اصلی تجارت و ترانزیت افغانستان را مختل کرده و جنگ گسترده‌تر درگیرکننده ایران نیز درباره مسیرهای غربی و تجارت منطقه‌ای عدم قطعیت ایجاد کرده است.
به نوشته اوراسیا نت، تقویت ارتباطات شمالی افغانستان با ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و بازار گسترده‌تر اوراسیا می‌تواند برای کابل نوعی «بیمه راهبردی» در شرایطی باشد که برخی مسیرهای سنتی و گزینه‌های خارجی افغانستان آسیب‌پذیرتر شده‌اند. با این حال، این روند لزوماً به معنای همگرایی سیاسی یا به‌رسمیت‌شناختن هیئت حاکمه افغانستان از سوی کشورهای آسیای مرکزی نیست.
نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک نیز نشان داد افغانستان همچنان در گفتگوی راهبردی اوراسیا جای دارد، هرچند در نشست حضور نداشت. درخواست سازمان همکاری شانگهای برای تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان نشان داد قدرت‌های منطقه‌ای همچنان مسائل سیاسی افغانستان را با چشم‌انداز خود از ثبات این کشور پیوند می‌دهند.
در همین چارچوب، «شوکت میرضیایف»، رئیس‌جمهوری ازبکستان، بر ابتکار این کشور برای ایجاد یک «مرکز جهانی مقابله با چالش‌ها و تهدیدهای امنیتی» در تاشکند تحت ساختار منطقه‌ای ضدتروریسم سازمان همکاری شانگهای تأکید کرد. به نوشته گزارش، این ابتکار در کنار گفتگوی ترمذ، بخشی از راهبرد گسترده‌تر تاشکند برای نهادینه‌کردن همکاری منطقه‌ای به جای واکنش‌های موردی به بحران‌های منفرد است.
از سوی دیگر، حضور گور در بیشکک نشان داد آمریکا همچنان در آسیای مرکزی فعال است، اما این حضور بیش از گذشته از صحنه افغانستان جدا شده است. دیدارهای او با رهبران منطقه بر مشارکت‌های راهبردی، همکاری اقتصادی و سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل، انرژی، مواد معدنی حیاتی و چارچوب «C5+1» متمرکز بود.
خلیلزاد نیز پنجم سپتامبر در کابل با امیرخان متقی دیدار کرد تا درباره روابط افغانستان و آمریکا و فرصت‌های تعامل سازنده گفتگو کند. وزارت خارجه کابل این دیدار را بخشی از گفتگو درباره روابط دوجانبه، رشد اقتصادی و خودکفایی توصیف کرد، اما وزارت خارجه آمریکا تأکید کرد خلیلزاد دیگر کارمند دولت نیست و در جایگاه شخصی در این دیدار حضور داشته است.
اوراسیا نت تأکید کرد این تعاملات را نمی‌توان به‌خودی‌خود نشانه تغییر رسمی سیاست آمریکا در قبال کابل دانست؛ با این حال، اهمیت آنها در این است که روابط آمریکا و افغانستان از بین نرفته، بلکه از مسیرهایی متفاوت با روابط نظامی‌محور پیش از سال 2021 ادامه یافته است.
در مجموع، هندسه حضور آمریکا در منطقه در حال تغییر است. واشنگتن بدون حضور نظامی در افغانستان، روابط خود با کشورهای آسیای مرکزی را تقویت می‌کند و همزمان دولت‌های این منطقه از طریق سازوکارهای منطقه‌ای، تعامل عملی خود با کابل را گسترش می‌دهند.
اوراسیا نت در پایان تأکید کرد اهمیت افغانستان برای آسیای مرکزی پس از خروج آمریکا کمتر نشده، بلکه کشورهای آسیای مرکزی بیش از گذشته در حال تعیین این هستند که اهمیت افغانستان برای منطقه چه معنایی داشته باشد. به بیان دیگر، افغانستان از اهمیت راهبردی برای آسیای مرکزی خارج نشده، بلکه نحوه تعریف و مدیریت این اهمیت بیش از پیش در خود منطقه شکل می‌گیرد.
سفیر چین: دشواری‌های کنونی مسیر همکاری کابل و پکن را تغییر نمی‌دهد
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ژائو شینگ»، سفیر چین در افغانستان، در یادداشتی با اشاره به چالش‌های موجود در روابط و همکاری‌های پکن و کابل، از جمله در حوزه امنیت، تأمین مالی پروژه‌ها و لجستیک، گفت این دشواری‌ها مسیر همکاری چین و افغانستان را تغییر نخواهد داد.
وی افزود چین و افغانستان در زمینه همکاری‌های اقتصادی و تجاری مکمل یکدیگر هستند و مردم دو کشور نیز خواستار صلح و توسعه‌اند. سفیر چین همچنین تأکید کرد اگر دو کشور با صبر و پشتکار در مسیر همکاری مشترک حرکت کنند، این همکاری در آینده دستاوردهای بیشتری به همراه خواهد داشت.
ژائو شینگ با اشاره به همکاری‌های اقتصادی دو کشور نوشت چین تعرفه گمرکی کالاهای صادراتی افغانستان را در تمامی ردیف‌های تعرفه‌ای به صفر رسانده است و اضافه کرد این اقدام فرصت‌های جدیدی برای افزایش صادرات افغانستان به بازار چین ایجاد کرده است.
سفیر چین افزود محصولاتی مانند جلغوزه، زعفران و میوه‌های خشک افغانستان وارد بازار چین شده‌اند و همکاری دو کشور در بخش‌های انرژی، منابع آب، مسکن و زیرساخت‌ها نیز در حال گسترش است.
بر اساس این یادداشت که در طلوع نیوز منتشر شده است، حجم تجارت دوجانبه چین و افغانستان در سال 2025 به 1.89 میلیارد دلار رسیده و همچنان روند افزایشی داشته است.
سفیر چین همچنین با اشاره به افزایش رفت‌وآمد میان مردم دو کشور، گفت شمار بیشتری از افغان‌ها به چین سفر می‌کنند و پژوهشگران و رسانه‌های چینی نیز توجه بیشتری به روند بازسازی افغانستان پس از جنگ نشان می‌دهند.
ژائو شینگ که در پایان مأموریت سه‌ساله خود از افغانستان خداحافظی می‌کند، از سفرهایش به ولایت‌های قندهار، بامیان، بلخ و بدخشان یاد کرد و گفت این سفرها به او در شناخت بهتر ظرفیت‌های طبیعی، چشم‌اندازها و ساختار اجتماعی مناطق مختلف افغانستان کمک کرده است.
وی همچنین تأکید کرد افغانستان برای تکمیل بازسازی پس از جنگ و دستیابی به توسعه باکیفیت، هنوز راهی طولانی در پیش دارد و تحقق این هدف نیازمند تلاش مردم افغانستان و حمایت جامعه جهانی است.
سفیر چین در پایان ابراز امیدواری کرد که تلاش‌هایش در دوران مأموریتش به افزایش درک متقابل و همکاری عملی میان چین و افغانستان و کمک به بازسازی این کشور کمک کرده باشد.
آخرین امید زنان افغان در معرض نابودی؛ آمریکا بودجه دانشگاه آمریکایی افغانستان را قطع کرد
وزارت خارجه آمریکا با رد درخواست ۲۵ میلیون دلاری دانشگاه آمریکایی افغانستان اعلام کرده است که تا پایان سال جاری میلادی هرگونه کمک مالی به این نهاد را متوقف می‌کند؛ تصمیمی که می‌تواند تنها مسیر آموزش آنلاین صدها زن افغان را از میان ببرد و آینده تحصیلی آنان را به خطر اندازد.
به گزارش ایراف، وزارت خارجه آمریکا روز سه‌شنبه رسماً درخواست دانشگاه آمریکایی افغانستان برای دریافت ۲۵ میلیون دلار کمک مالی در دو سال آینده را رد کرد و تأکید نمود که از ابتدای سال آینده هیچ بودجه‌ای به این دانشگاه اختصاص نخواهد یافت.
این وزارتخانه دلیل تصمیم خود را نبود شفافیت مالی و «سابقه تکراری عدم حساب‌دهی درباره میلیون‌ها دلار از پول مالیات‌دهندگان آمریکایی» عنوان کرده است.
دانشگاه آمریکایی افغانستان که در سال ۲۰۰۶ در کابل تأسیس شد، یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های غیرنظامی اداره توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID) در افغانستان بود و تاکنون بیش از ۲۲۵ میلیون دلار بودجه دریافت کرده است.
این دانشگاه با هدف تربیت نسل جدید رهبران افغانستان ایجاد شد و در سال‌های نخست فعالیت، نقش مهمی در جذب دانشجویان نخبه ایفا کرد.
پس از سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، کارمندان خارجی دانشگاه از افغانستان خارج شدند و شماری از دانشجویان نیز به کشورهای دیگر منتقل شدند.
ساختمان اصلی دانشگاه در کابل به تصرف طالبان درآمد و نام آن به «دانشگاه بین‌المللی اسلامی افغانستان» تغییر یافت؛ نهادی که اکنون تنها دانشجویان مرد را در رشته‌هایی چون علوم اسلامی، مهندسی و پزشکی آموزش می‌دهد.
طالبان پیشتر فعالیت دانشگاه آمریکایی افغانستان را محکوم کرده و آن را مکانی برای «فاسد کردن ذهن مسلمانان» توسط آمریکایی‌ها خوانده بود.
در شرایط کنونی، دانشگاه آمریکایی افغانستان تنها از طریق آموزش آنلاین فعالیت می‌کند و حدود هزار دانشجو دارد که سه‌چهارم آنان زن هستند و نزدیک به ۹۰ درصد در داخل افغانستان زندگی می‌کنند.
استادان دانشگاه نیز از داخل و خارج کشور به‌صورت آنلاین تدریس می‌کنند.
این شیوه آموزشی به‌ویژه برای زنان افغان که با محدودیت‌های شدید طالبان مواجه‌اند، تنها راه ادامه تحصیل محسوب می‌شود.
دیوید ادواردز، سرپرست دانشگاه، گفته است که ادامه فعالیت این مرکز آموزشی به همکاری با دانشگاه آمریکایی آسیای مرکزی در قرغیزستان مشروط شده است؛ اما این دانشگاه فاقد برنامه آموزش از راه دور است و همین امر نگرانی‌ها درباره آینده زنان افغان را افزایش داده است.
او تأکید کرده است: «ما تنها فرصت آموزشی برای یک نسل کامل از افغان‌ها هستیم و به نظر می‌رسد این موضوع در دولت کنونی آمریکا نادیده گرفته شده است.»
دانشجویان زن افغان هشدار داده‌اند که تعطیلی این دانشگاه به معنای پایان یکی از معدود فرصت‌های باقیمانده برای تحصیل آنان در داخل کشور خواهد بود.
سارا، دانشجوی علوم کامپیوتر، گفته است که پس از هشت سال وقفه دوباره تحصیل خود را آغاز کرده و تنها در این دانشگاه آینده‌ای برای خود می‌بیند.
کتایون سلطانی، دیگر دانشجوی این دانشگاه، نیز گفته است کاهش بودجه باعث شده احساس ناتوانی کند و آینده‌اش را مبهم ببیند.
در کنار این نگرانی‌ها، برخی دانشجویان مرد نیز تأکید کرده‌اند که هرچند ممکن است فرصت‌های دیگری برای ادامه تحصیل بیابند، اما برای زنان افغان گزینه‌های بسیار اندکی باقی خواهد ماند.
محمد نعمان زلال، فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد مدیریت بازرگانی از این دانشگاه، گفته است که مدرک این دانشگاه به دست‌یافتن به شغل مناسب کمک کرده و درآمد ماهانه‌اش توانسته هزینه زندگی خانواده‌اش را تأمین کند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود دانشگاه آمریکایی افغانستان را یک «نهاد خصوصی» خوانده و اعلام کرده است که ایالات متحده همچنان از آموزش دختران و زنان افغان از طریق برنامه‌های آموزش از راه دور حمایت می‌کند و در حال شناسایی نهادهایی است که بتوانند این برنامه‌ها را به‌گونه مسئولانه اجرا کنند.
با این حال، قطع بودجه آمریکا آینده دانشگاه آمریکایی افغانستان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده و صدها زن افغان بیم آن دارند که آخرین روزنه امیدشان برای تحصیل بسته شود.
این تصمیم بار دیگر نشان‌دهنده شکاف میان سیاست‌های واشنگتن و نیازهای واقعی جامعه افغانستان است؛ جامعه‌ای که زنان آن بیش از هر زمان دیگر به حمایت‌های آموزشی نیاز دارند.
گفت‌وگوی خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، با نذیره کریمی، خبرنگار افغان در حاشیه نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، در روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای داشته و با واکنش و انتقاد برخی تحلیلگران و کاربران همراه شده است.
به گزارش ایراف، در این گفت‌وگو نذیره کریمی، خبرنگار افغان در جمع خبرنگاران پاکستانی، پرسش‌هایی را درباره سیاست پاکستان در قبال افغانستان و طالبان مطرح می‌کند، اما وزیر دفاع پاکستان به جای پاسخ مستقیم به پرسش‌ها، مطالبی را بیان می‌کند که از سوی بسیاری از کاربران، توهین و تحقیر تلقی شده است.
وزیر دفاع پاکستان در ابتدا وقتی خبرنگار افغان می‌گوید «من از افغانستان هستم، همسایه شما»، می‌گوید: «شما همسایه بدی هستید.» پس از آن، خبرنگار افغان دوباره پرسش‌های خود را مطرح می‌کند، اما مشخص است که وزیر دفاع پاکستان در ابتدا از پاسخ مستقیم به او خودداری می‌کند.
در ادامه این گفت‌وگو، خبرنگار افغان با جدیت پرسش‌های خود را مطرح می‌کند و در نهایت وزیر دفاع پاکستان به بخشی از پرسش‌ها پاسخ می‌دهد. خبرنگار افغان می‌پرسد: در گذشته شما به طالبان جا و امکانات دادید و از آنها حمایت می‌کردید، چرا امروز با آنها می‌جنگید؟ چه اتفاقی افتاده است؟
آصف در این بخش به میزبانی پاکستان از میلیون‌ها مهاجر افغان و حمایت این کشور از جریان‌های سیاسی و نظامی افغانستان اشاره کرده و می‌گوید پاکستان در این زمینه مرتکب اشتباه شده است. او همچنین حمایت پاکستان از طالبان را در چارچوب سیاست‌های گذشته این کشور مورد اشاره قرار می‌دهد. وزیر دفاع پاکستان پیش از این نیز در اظهاراتی گفته بود که پاکستان طی چهار دهه میزبان افغان‌ها بوده و در سال‌های اخیر این موضوع را در ارتباط با اختلافات امنیتی میان دو کشور مطرح کرده است.
بخش دیگری از این گفت‌وگو به اظهارنظر وزیر دفاع پاکستان درباره بازگشت خبرنگار افغان به افغانستان مربوط می‌شود. او با لحنی که همراه با شوخی بیان می‌شود، با اشاره به شرایط افغانستان می‌گوید اگر خبرنگار با چنین وضعیتی به کشورش بازگردد، ممکن است با خطر روبه‌رو شود و سپس دست خود را روی گردنش می‌کشد؛ حرکتی که در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان اشاره‌ای شبیه بریدن گلو و نشانه‌ای تهدیدآمیز تفسیر شده است.
این بخش از گفت‌وگو و حرکات دست آصف در جریان پاسخگویی، از سوی برخی کاربران توهین‌آمیز و تهدیدگونه تلقی شده و موجب انتشار گسترده گفتگو در شبکه‌های اجتماعی شده است.
نوراحمد محمدی، خبرنگار، با اشاره به حرکات خواجه آصف نوشت: «پاسخ ندادن به یک پرسش جدی و پناه بردن به خنده یا طفره‌رفتن جایگزین پاسخگویی روشن و محترمانه نیست.»
وی افزود: «افغان‌ها صدقه و ترحم نمی‌خواهند؛ آنان احترام، عزت و حق تعیین سرنوشت خود را می‌خواهند. سال‌ها سیاست‌های مداخله‌گرایانه پاکستان در قبال افغانستان، به باور منتقدان، هزینه‌های سنگینی بر مردم ما تحمیل کرده است؛ بنابراین اشتباه خواندن میزبانی میلیون‌ها افغان بدون توجه به این پیشینه برای بسیاری پذیرفتنی نیست.»
وی همچنین گفت: «این انتقاد متوجه سیاست‌های حکومت پاکستان است، نه مردم آن کشور. آینده افغانستان را باید خود افغان‌ها بسازند؛ با اتحاد، با عزت و با تکیه بر توان خودمان تا هیچ قدرتی نتواند برای سرنوشت ما تصمیم بگیرد.»
همچنین سلطان اکبری نوشت: «پاکستان از بدو تأسیس با افغانستان همسایه نیکی نبوده، همواره در صدد تضعیف نظام‌ها بوده و مستقیم و غیرمستقیم در امور کشور توسط مهره‌های خود مداخله نموده است؛ خصوصاً طوری که مبرهن است طی نیم قرن اخیر لانه‌های تروریستی برای مجاهدین بود، آنها را با پول‌های گزاف عربستان تمویل و با سلاح‌های کشورهای غربی آموزش داد، کشور را توسط نوکرانش به خاک و خون کشاند تا دیروز جرأت نداشت نگاه چپ کند.
وی در ادامه نوشت: در سال ۱۳۶۸ حملات پاکستان در ننگرهار با ضربات کوبنده قوای هوایی و زمینی قوای مسلح افغانستان مواجه گردید که جنرال حمیدگل، رئیس استخبارات پاکستان، بعد از این شکست ننگین از سمتش برکنار گردید؛ ولی امروز بالای افغانستان با حملات هوایی حریم فضایی را نقض می‌نماید و حالا وزیر دفاعشان ما را همسایه بد خطاب می‌کند. شرم باد برای رهبران و سیاسیون دیروز و امروز که دست به تضرع و گدایی به جانب این شیاطین دراز کرده‌اند.»
از سوی دیگر، بصیر یوسفی، کاربر فیسبوک، خطاب به خبرنگار افغان نوشت: «کاش می‌گفتی بر اثر اشتباه شما میلیون‌ها افغان شهید، معلول، ناتوان، یتیم و بیوه شدند. چه کسانی پاسخگو هستند؟»
در همین حال، عبدالقیوم افغان، کاربر فیسبوک نیز با اشاره به اینکه خواجه آصف می‌گوید چهل سال میزبانی از افغان‌ها اشتباه بوده، نوشت: «بیش از چهار دهه حضور افغانان در پاکستان برای افغانستان بسیار گران تمام شد. ولی پاکستان در طول چهل سال از کشورهای غربی و عرب‌ها پول‌های هنگفت را به نام حمایت از مجاهدین برعلیه شوروی حصول کرد و ملل متحد را به خاطر حضور مهاجرین افغان مفلس و ورشکست ساخت و برای افغانستان هفت تنظیم مزدور و دیوانه قدرت تربیه و راهی افغانستان کرد تا تمام تجهیزات مهم نظامی باقیمانده از اتحاد جماهیر شوروی را دو دسته برایش تقدیم نمودند و همدیگر خود را نیز مانند گرگ دریدند.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که روابط پاکستان و حکومت طالبان در ماه‌های اخیر به‌شدت پرتنش بوده است. اسلام‌آباد طالبان را به فراهم‌کردن زمینه فعالیت گروه‌های مسلح ضدپاکستانی در خاک افغانستان متهم می‌کند؛ اتهامی که حکومت طالبان آن را رد کرده است. همزمان، درگیری‌های مرزی و حملات هوایی پاکستان به مناطقی در افغانستان، تنش میان دو کشور را افزایش داده است.
خواجه آصف پیش از این نیز در اظهاراتی درباره روابط دو کشور، میزبانی چهار دهه‌ای پاکستان از افغان‌ها را در کنار نگرانی‌های امنیتی این کشور مطرح کرده بود. او گفته بود پاکستان افغان‌ها را برای ۴۰ سال پذیرفته، اما اکنون نیروهای پاکستانی توسط کسانی هدف قرار می‌گیرند که به گفته او در گذشته در پاکستان زندگی کرده‌اند.
در مقابل، منتقدان سیاست پاکستان در قبال افغانستان، تأکید دارند که روایت مربوط به «میزبانی» از مهاجران افغان نمی‌تواند جدا از نقش پاکستان در تحولات سیاسی و نظامی افغانستان طی چند دهه گذشته بررسی شود.
برخی تحلیلگران و کاربران شبکه‌های اجتماعی، نحوه برخورد وزیر دفاع پاکستان با خبرنگار افغان را به‌دلیل جایگاه او به‌عنوان یک مقام ارشد دولتی و همچنین در جریان پرسش یک خبرنگار، نامناسب دانسته و نسبت به ادبیات و حرکات او انتقاد کرده‌اند.
انتشار این ویدئو در شبکه‌های اجتماعی، در کنار بحث درباره سیاست پاکستان در قبال طالبان و مهاجران افغان، بار دیگر موضوع نحوه مواجهه مقام‌های پاکستانی با خبرنگاران افغان و ادبیات مورد استفاده در قبال افغانستانی‌ها را به موضوع بحث کاربران تبدیل کرده است.
این گفتگو در شرایطی فراگیر شده که روابط اسلام‌آباد و کابل در یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر قرار دارد و هرگونه اظهارنظر مقام‌های دو طرف، به‌ویژه درباره امنیت، مهاجران و طالبان، با حساسیت گسترده‌ای در افکار عمومی افغانستان و پاکستان دنبال می‌شود.
رایزنی هیئت کمیسیون جنگ آمریکا با فرمانده ارتش پاکستان؛ بررسی کارنامه ۲۰ ساله جنگ افغانستان
هیئت اعزامی «کمیسیون جنگ افغانستان» از ایالات متحده در دیدار با فرمانده ارتش پاکستان در راولپندی، ابعاد راهبردی، نقش اسلام‌آباد و تحولات امنیتی منطقه طی ۲۰ سال حضور نظامی آمریکا در افغانستان را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش ایراف، شمیلا چودری و کالین اف. جکسون، رؤسای مشترک کمیسیون بررسی جنگ افغانستان در آمریکا، روز دوشنبه ۶ مهر در رأس هیئتی دیپلماتیک-تحقیقاتی با ژنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان در مقر فرماندهی ارتش در راولپندی دیدار و گفت‌وگو کردند.
بر اساس اخبار منتشرشده از سوی اداره روابط عمومی ارتش پاکستان (آی‌اس‌پی‌آر)، در این نشست دو طرف درباره سیر تحولات افغانستان، پویایی‌های امنیتی منطقه و نقش و تاثیرگذاری اسلام‌آباد در دوران مداخله نظامی ۲۰ ساله آمریکا به تبادل نظر پرداختند.
ژنرال عاصم منیر در این دیدار با تشریح دیدگاه اسلام‌آباد درباره چالش‌های امنیتی و سیاسی ناشی از جنگ طولانی‌مدت افغانستان، بر ضرورت لحاظ کردن تجربه و ملاحظات منطقه‌ای پاکستان در تحلیل های استراتژیک، دیپلماتیک و عملیاتی این کمیسیون تاکید کرد.هیئت آمریکایی نیزبا اذعان به موقعیت محوری اسلام‌آباد، نقش و اقدامات این کشور در معادلات امنیتی منطقه را مورد بررسی قرار داد.
«کمیسیون جنگ افغانستان» نهادی مستقل است که از سوی کنگره ایالات متحده موظف شده تا تمامی تصمیمات سیاسی، نظامی و دیپلماتیک واشنگتن، روند ورود و خروج نیروها و همچنین نقش کشور های همسایه به‌ویژه پاکستان را در طول دو دهه حضور نظامی در افغانستان آسیب‌شناسی و ارزیابی کند.
· تلاش برای تطهیر کارنامه امنیتی در واشنگتن: دیدار فرمانده ارتش پاکستان با اعضای این کمیسیون در شرایطی صورت می‌گیرد که اسلام‌آباد پس از خروج نیروهای آمریکایی، همواره با اتهاماتی درباره «بازی دوگانه» و پناه‌دادن به گروه‌های مسلح در طول جنگ مواجه بوده است. ارتش پاکستان می‌کوشد با ارائه روایت خود، وزن خسارات و هزینه‌های امنیتی خود را در ارزیابی نهایی کنگره برجسته سازد.
· گره‌خوردگی چالش‌های گذشته با بحران‌های مرزی کنونی: با وجود پایان حضور نظامی آمریکا، تبعات امنیتی آن دوران همچنان در قالب درگیری‌های مرزی میان حکومت طالبان و ارتش پاکستان و ناامنی‌های خط دیورند ادامه دارد؛ مسأله‌ای که بازخوانی نقش تاریخی اسلام‌آباد در جنگ افغانستان را به یک موضوع زنده و تعیین‌کننده در دیپلماسی منطقه‌ای تبدیل کرده است.
سازمان ملل مرگ غیرنظامیان در حمله پاکستان به افغانستان را تایید کرد
هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) ضمن تایید مرگ غیرنظامیان در حمله پاکستان، از کابل و اسلام‌آباد خواست مسائل را از طریق گفتگو حل کنند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از تارنمای اطلاع رسانی سازمان ملل متحد، هیأت معاونت این نهاد بین المللی در افغانستان تأیید کرد که در حملات هوایی که امروز در ولایت‌های کنر و هلمند افغانستان انجام شد، دستکم ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ نفر دیگر زخمی شدند که بیشتر کشته‌شدگان کودک بودند.
یوناما در بیانیه ای اعلام کرد: غیرنظامیان همچنان از درگیری‌های فرامرزی متأثر می‌شوند. تنها یک هفته پیش، در ۲۱ سپتامبر، یوناما کشته شدن دستکم سه غیرنظامی و زخمی شدن چهار نفر دیگر را در حمله هوایی دیگری در ولایت کنر تأیید کرده بود.
براساس این بیانیه، یوناما تاکنون در سال ۲۰۲۶، بیش از یک هزار و ۱۰۰ مورد کشته و زخمی شدن غیرنظامیان در افغانستان بر اثر خشونت مسلحانه فرامرزی را ثبت کرده است.
در این بیانیه آمده است: یوناما بار دیگر بر درخواست خود برای کاهش تنش، گفت‌وگو، احترام به قوانین بین‌المللی و جلوگیری از وارد آمدن آسیب بیشتر به غیرنظامیان تأکید می‌کند.
پیشتر، دولت طالبان افغانستان اعلام کرد که حملات هوایی پاکستان به این کشور در روز پنجشنبه، ۹ کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشته است.
بر اساس این گزارش و به گفته ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در این حملات سه خانه در ولایت‌های کنر و هلمند تخریب شده و زنان و کودکان نیز در میان کشته‌شدگان بوده‌اند. مجاهد این حملات را «تجاوز و جنایت» خوانده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از دولت پاکستان اعلام کرده که ۲۲ تروریست در این حملات کشته شده و مقادیر زیادی سلاح هم منهدم شده است.
وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان با انتشار پیامی ضمن تأیید این حمله اعلام کرد که «بر اساس اطلاعات موثق، عملیات دقیق و هدفمندی علیه اردوگاه‌ها و مخفیگاه‌های تروریستی در دو مکان در داخل افغانستان، متعلق به گروه‌های «فتنه الخوارج» و «فتنه هند» و گروه‌های متحد آنها انجام شد.»
این حملات در حالی رخ داده که پس از حدود سه ماه آرامش نسبی، تنش و درگیری میان پاکستان و افغانستان دوباره تشدید شده است.
اسلام‌آباد طالبان را به پناه دادن به شبه‌نظامیانی که حملات فرامرزی علیه پاکستان انجام می‌دهند متهم می‌کند؛ طالبان این اتهام را رد کرده و ناامنی در پاکستان را مسئله داخلی این کشور می‌داند.
نماینده افغانستان در سازمان ملل: غیرنظامیان نباید قربانی اختلافات شوند
نماینده افغانستان در سازمان ملل متحد با واکنش به درگیری‌های مرزی و حملات اخیر پاکستان، خواستار توقف فوری تنش‌ها شد و تاکید کرد که تاوان اختلافات میان اسلام‌آباد و حکومت طالبان نباید بر دوش غیرنظامیان گذاشته شود.
به گزارش ایراف، نصیراحمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل متحد با اشاره به رویدادهای اخیر مرزی و حملات نظامی پاکستان اعلام کرد که مبارزه با تروریسم نباید آسیب‌رساندن به غیرنظامیان و نقض تمامیت ارضی افغانستان را توجیه کند.
فایق با محکوم کردن حملات اخیر، خواستار توقف فوری درگیری‌ها، حفاظت از جان شهروندان و پایبندی کامل طرفین به قوانین بین‌المللی شد. وی همچنین خاطرنشان کرد که تحقق مبارزه موثر و پایدار با تروریسم نیازمند شکل‌گیری حکومتی فراگیر، پاسخگو و دارای مشروعیت در افغانستان است.
· تداوم اختلافات امنیتی بر سر تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی): روابط میان کابل و اسلام‌آباد در یک سال اخیر به دلیل متهم‌سازی کابل از سوی پاکستان به پناه‌دادن به نیروهای تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) با تنش‌های فزاینده‌ای همراه بوده است؛ موضوعی که حکومت طالبان همواره آن را رد کرده و بر داخلی‌‌بودن بحران امنیتی پاکستان تاکید ورزیده است.
· تبعات فرامرزی حملات بر غیرنظامیان و مناطق مرزی: حملات هوایی و توپخانه‌ای در امتداد خط دیورند پیش از این نیز با واکنش تند کابل و مجامع بین‌المللی مواجه شده بود. کارشناسان منطقه‌ای هشدار می‌دهند که اتخاذ راهکارهای نظامی یک‌جانبه بدون رایزنی‌های مؤثر دیپلماتیک، نه تنها بحران تروریسم را حل نخواهد کرد، بلکه به افزایش تلفات غیرنظامیان و پیچیده‌تر شدن تعاملات منطقه‌ای دامن می‌زند.
گشت‌زنی پهپادهای پاکستان بر فراز مناطق شرقی افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، منابع محلی و فرماندهی پلیس حکومت افغانستان در «خوست» از گشت‌زنی پهپادهای پاکستانی در آسمان این ولایت طی روزهای اخیر خبر دادند.
به گزارش منابع محلی، این پهپادها طی چند روز اخیر، در روز و شب بر فراز مرکز خوست و شماری از شهرستان‌های این ولایت پرواز کرده‌اند.
به گفته منابع، پهپادها تمام روز در ارتفاع بالاتر و شب‌ها در ارتفاع پایین‌تر پرواز می‌کنند و نیروهای امنیتی افغان در برخی موارد به سوی آنها تیراندازی کرده‌اند.
فرماندهی پلیس خوست نیز پیشتر با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرده بود پهپادهای پاکستانی بر فراز این ولایت گشت‌زنی می‌کنند و نیروهای وابسته به این فرماندهی به سوی آنها شلیک کرده‌اند.
مقام‌های امنیتی افغان همچمنین از ساکنان محلی خواسته‌اند از شنیدن صدای تیراندازی‌ها نگران نشوند، زیرا شلیک‌ها به سوی پهپادها انجام می‌شود.
هفته گذشته طی دونوبت جنگنده‌های پاکستانی نقاطی در قندهار، خوست و پکتیکا، کنر و پکتیا در جنوب و شرق افغانستان را بمباران کردند.
شهر قندهار محل استقرار هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، به شمار می‌رود. گفته می‌شود مجتمع ملا عمر، بنیانگذار طالبان نیز هدف این حملات هوایی قرار گرفته بود.
دیدبان حقوق بشر در گزارشی تازه اعلام کرده است که ساختار طالبان برخلاف ادعای این گروه یکپارچه نیست و احکام آن در سراسر افغانستان به‌طور یکسان اجرا نمی‌شود؛ موضوعی که به‌گفته نویسندگان گزارش، می‌تواند به فرصتی برای فشار هدفمند، پیگیری عدالت و ایجاد گشایش‌های محدود برای شهروندان تبدیل شود.
به گزارش ایراف، دیدبان حقوق بشر در این گزارش که توسط فرشته عباسی، پژوهشگر امور افغانستان، و پاتریشیا گاسمن، مدیر ارشد بخش آسیا، تهیه شده، تأکید می‌کند که رهبری طالبان اگرچه نظامی سخت‌گیرانه و اقتدارگرایانه را بر کشور تحمیل کرده، اما این گروه در عمل یکدست نیست و مقام‌های محلی در تفسیر و اجرای دستورها نقش تعیین‌کننده دارند.
به‌گفته نویسندگان، جامعه جهانی می‌تواند از همین شکاف‌ها برای حفظ شواهد جنایات، تقویت سازوکارهای پاسخگویی و بهبود محدود شرایط زندگی مردم استفاده کند.
اختلاف‌نظرهای آشکار در ساختار طالبان
گزارش دیدبان حقوق بشر می‌گوید شواهد فراوانی از اختلاف‌نظر در میان مقام‌های طالبان وجود دارد.
برخی مقام‌های ارشد این گروه علناً با ممنوعیت آموزش دختران مخالفت کرده‌اند، در حالی‌که رهبری مستقر در قندهار موضع خود را سخت‌تر کرده است.
سازمان‌های امدادی نیز گزارش داده‌اند که در برخی ولایات توانسته‌اند برای استخدام زنان یا دسترسی به خدمات با مقام‌های محلی طالبان مذاکره کنند؛ در حالی‌که در ولایات دیگر اجرای قوانین مربوط به محرم، پوشش و محدودیت‌های اجتماعی بسیار سخت‌گیرانه‌تر است.
این تفاوت‌ها به‌گفته دیدبان «نشانه میانه‌روی طالبان نیست»، اما نشان می‌دهد که مقام‌های محلی در تفسیر دستورها اختیار قابل‌توجهی دارند.
فشار بین‌المللی و سازوکارهای عدالت
در بخش دیگری از گزارش آمده است که شورای حقوق بشر سازمان ملل در اکتبر ۲۰۲۵ یک مکانیزم تحقیقاتی مستقل برای افغانستان ایجاد کرد تا شواهد جنایات جدی را جمع‌آوری و حفظ کند.
همچنین دادگاه کیفری بین‌المللی برای هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه، به‌اتهام جنایت علیه بشریت از جمله آزار جنسیتی حکم بازداشت صادر کرده است.
دیدبان تأکید می‌کند که مقام‌های طالبان ـ از فرماندهان پلیس تا قضات و مسئولان ولایتی ـ باید بدانند که نقض حقوق بشر پیامد شخصی دارد و «پیروی از دستور» مسئولیت را از بین نمی‌برد. دولت‌ها نیز باید مقام‌هایی را که سیاست‌های سرکوبگرانه را اجرا می‌کنند شناسایی کنند و پیام روشنی بدهند که این اقدامات بدون مجازات نخواهد ماند.
هشدار درباره رویکرد گزینشی
دیدبان حقوق بشر هشدار می‌دهد که تمرکز صرف بر جنایات طالبان و نادیده‌گرفتن نقض‌های نیروهای بین‌المللی و دولت پیشین می‌تواند مقام‌های عمل‌گراتر طالبان را به‌سوی تندروها سوق دهد.
با این حال، حتی گشایش‌های محدود نیز اهمیت دارد؛ از جمله کلینیک‌هایی که بتوانند زنان را استخدام کنند و به بیماران زن خدمات بدهند، یا برنامه‌های کمکی که با به‌کارگیری زنان، امکان دسترسی خانوارهای زن‌سرپرست به کمک‌ها را فراهم کنند.
در مجموع نویسندگان گزارش تأکید می‌کنند که رهبری طالبان می‌کوشد جهان را قانع کند که حکومت این گروه یکپارچه و منسجم است، اما اجرای ناهماهنگ احکام نشان می‌دهد که فشار هدفمند می‌تواند رفتار طالبان را تغییر دهد.
آنها از دولت‌ها می‌خواهند از سازوکارهای بین‌المللی پاسخگویی، از جمله دادگاه کیفری بین‌المللی، حمایت کنند و شواهد را برای عدالت آینده حفظ کنند.
در جریان سفر هیأت طالبان به مینسک، سرپرست وزارت تجارت این گروه با وزیر خارجه بلاروس دیدار کرد؛ نشستی که در آن دو طرف بر گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری تأکید کرده و بلاروس آمادگی خود را برای مشارکت در پروژه‌های بزرگ زیربنایی افغانستان اعلام نمود.
به گزارش ایراف، ماکسیم ریژنکوف، وزیر خارجه بلاروس، روز چهارشنبه ۹ مهر در مینسک میزبان نورالدین عزیزی، سرپرست وزارت تجارت طالبان بود.
براساس بیانیه وزارت خارجه بلاروس، دو طرف ظرفیت قابل توجهی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری میان افغانستان و بلاروس تشخیص داده‌اند.
در این دیدار، عزیزی با اشاره به نیازهای افغانستان در بخش‌های صنعتی و کشاورزی، تأکید کرده است که ماشین‌آلات و وسایط ساخت بلاروس ـ از جمله لاری‌ها و تجهیزات کشاورزی ـ برای افغانستان اهمیت ویژه دارد و این کشور به تولیدات صنعتی بلاروس «ارزش زیادی» قائل است.
وزارت خارجه بلاروس اعلام کرده که مینسک آماده است در روند توسعه اجتماعی و اقتصادی افغانستان مشارکت کند؛ از جمله از طریق حضور در پروژه‌های بزرگ زیربنایی، تقویت امنیت غذایی و همکاری در بخش بهداشت و درمان.
همچنین توافق شده که گام‌های مشخصی برای گسترش همکاری‌ها برداشته شود و برنامه‌های تجاری مشترک در ماه‌های آینده برگزار گردد.
این دیدار در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی صنعتی «اینوپروم بلاروس» انجام شده است؛ نمایشگاهی که هیأت طالبان برای شرکت در آن به مینسک سفر کرده است.
رفت‌وآمد مقام‌های طالبان به بلاروس طی ماه‌های اخیر افزایش یافته است.
نورجلال جلالی، سرپرست وزارت بهداشت طالبان، روز ۶ مهر و نورالدین عزیزی، سرپرست وزارت صنعت و تجارت، روز ۷ مهر به مینسک سفر کرده بودند.
ماه گذشته نیز عطاالله عمری، سرپرست وزارت کشاورزی طالبان، و در آغاز سال جاری احمدجان بلال، رئیس عمومی شرکت‌های دولتی حکومت طالبان، از بلاروس دیدار کرده بودند.
افغانستان در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی نخواهد کرد
نصیراحمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل، به افغانستان اینترنشنال گفت که امسال نیز در نشست مجمع عمومی ملل متحد سخنرانی نخواهد کرد.
آقای فایق افزود که به دلایل «فنی» در این نشست سخنرانی نخواهد کرد زیرا همزمان با آن در یک نشست جانبی حضور خواهد یافت.
برپایه فهرست سخنرانان مجمع عمومی ملل متحد، نماینده افغانستان قرار بود دوشنبه، ۶ میزان، در مجمع عمومی ملل متحد سخنرانی کند.
هشتاد‌ویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد از ۳۱ سنبله آغاز شد و روز، دوشنبه ۶ میزان، به پایان می‌رسد.
پس از سقوط افغانستان به دست طالبان این ششمین سال متوالی است که هیچ نماینده‌ای از افغانستان در نشست مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی نمی‌کند.
عبدالله احمدی، کارشناس روابط بین‌الملل، به افغانستان اینترنشنال می‌گوید که مسئله «فنی» اعلام‌شده از سوی نصیراحمد فایق نیازمند شفاف‌سازی است و نباید صرفاً یک مشکل اداری تلقی شود.
او می‌گوید باید روشن شود که این مشکل به سیستم کنفرانس، اعتبارنامه یا جایگاه نمایندگی افغانستان مربوط بوده است.
به گفته آقای احمدی، تداوم عدم سخنرانی افغانستان در سازمان ملل و چنین ابهام‌هایی می‌تواند خلاء سیاسی ایجاد کند و زمینه را برای سوءاستفاده طالبان از جایگاه نمایندگی افغانستان در سازمان ملل فراهم سازد و راه طالبان را در سازمان ملل بازکند.
آقای احمدی می‌افزاید که افغانستان تنها به حکومت مستقر در کابل محدود نمی‌شود و نمایندگی‌های افغانستان در سازمان ملل، در شرایط کنونی، نمایندگی از مردم و منافع افغانستان را برعهده دارند.
او می‌گوید شفافیتی که سازمان ملل و نمایندگی افغانستان درباره این موضوع ارائه می‌کنند، هم برای دیپلوماسی افغانستان و هم برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های سیاسی اهمیت زیادی دارد و خواستار توضیح روشن درباره وضعیت حقوقی نمایندگی افغانستان و دلیل دقیق لغو سخنرانی فایق شد.
با این حال نصیر احمد فایق در روزهای گذشته در چند نشست جانبی مجمع عمومی حضور داشته است.
او در یک نشست سطح عالی با عنوان «زنان، صلح، عدالت و آشتی ملی در افغانستان» بر مشارکت زنان در روند سیاسی آینده افغانستان تاکید کرد و گفت زنان نباید تنها به‌عنوان قربانیان دیده شوند، بلکه باید به‌عنوان بازیگران سیاسی و تصمیم‌گیرندگان آینده کشور حضور داشته باشند.
نمایندگی افغانستان همچنین در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی، نشست‌هایی درباره آینده سیاسی افغانستان، حکومت فراگیر و امنیت منطقه‌ای برگزار کرده است.
آقای فایق در این نشست‌ها بر ضرورت یک روند سیاسی فراگیر و مشارکت معنادار زنان در آینده افغانستان تاکید کرده است.
این در حالی است که افغانستان در ماه جون امسال به‌عنوان یکی از معاونان رئیس هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل انتخاب شد و نصیراحمد فایق این سمت را به نمایندگی از افغانستان برعهده دارد.
با وجود رسیدن به قدرت، طالبان همچنان کرسی افغانستان در سازمان ملل را در اختیار نگرفته‌اند و نمایندگی دایمی افغانستان در نیویارک به ریاست نصیراحمد فایق نماینده دولت پیشین افغانستان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
اکسپرس تریبون: روابط اسلام‌آباد و کابل به «نقطه بی‌بازگشت» رسید
به گزارش خبرگزاری تسنیم، روزنامه «اکسپرس تریبون» پاکستان، در گزارشی نوشت، روابط اسلام‌آباد و کابل که پیش از این نیز پرتنش بوده، اکنون به مرحله‌ای رسیده است که ازسرگیری تعامل دیپلماتیک میان دو طرف دشوارتر شده و مقام‌های پاکستانی در محافل خصوصی احتمال وخامت بیشتر این روابط را مطرح می‌کنند.
این روزنامه افزود: پیش از این امیدهایی وجود داشت که تلاش‌های دیپلماتیک اخیر با مشارکت ترکیه و قطر بتواند زمینه کاهش تنش و آغاز نوعی تعامل میان اسلام‌آباد و کابل را فراهم کند، اما این ابتکار پیش از آنکه به نتیجه عملی برسد، با شکست مواجه شد.
«اکسپرس تریبون» با اشاره به تحولات اخیر در نورستان و افزایش تنش‌ها میان افغانستان و پاکستان نوشت که برخی عناصر مخالف طالبان طی سال‌های گذشته، اختلافات اسلام‌آباد و کابل را عمدتاً تاکتیکی می‌دانستند و بر این باور بودند که پاکستان همچنان به نوعی متحد طالبان است.
به نوشته این روزنامه، یک مقام پاکستانی گفته است این برداشت باعث شده بود برخی گروه‌های مخالف کابل از رویارویی آشکار با حکومت طالبان خودداری کنند.
این روزنامه در ادامه نوشت: با عمیق‌تر شدن تنش‌ها میان اسلام‌آباد و کابل و افزایش اتهام‌های مقام‌های طالبان علیه پاکستان درباره حمایت یا تسهیل فعالیت مخالفان حکومت افغانستان، گروه‌های مخالف کابل ممکن است به این نتیجه برسند که تفاهم قبلی دیگر وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، چنین وضعیتی می‌تواند به افزایش فشار بر حکومت کنونی کابل در برخی مناطق افغانستان منجر شود.
میانجی‌گری‌های ناکام، بحران ناتمام؛ تنش‌های مرزی میان طالبان و پاکستان تشدید شده‌است
یک مقام ارشد پاکستانی با اشاره به افزایش درگیری‌های مرزی و ناکامی میانجی‌گری‌های منطقه‌ای می‌گوید روابط اسلام‌آباد و طالبان به مرحله‌ای رسیده که بازگرداندن آن به وضعیت عادی «فزاینده دشوار» شده و احتمال تشدید تنش‌ها بیش از هر زمان دیگر وجود دارد.
به گزارش ایراف، روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون در گزارشی تازه نوشته است که مناسبات اسلام‌آباد و طالبان وارد مرحله‌ای شده که بازگشت از آن «بسیار دشوار» به نظر می‌رسد.
بر اساس این گزارش، یک مقام ارشد پاکستانی که در پرونده افغانستان نقش دارد، گفته است روابط دو طرف «احتمالاً بیش از پیش متشنج خواهد شد» و تأکید کرده: «فکر می‌کنم به نقطه‌ای بازگشت‌ناپذیر رسیده‌ایم.»
این مقام که نامش فاش نشده، با اشاره به شناخت دیرینه اسلام‌آباد از طالبان گفته است: «ما طالبان را به خوبی می‌شناسیم؛ آنها قرار نیست روش خود را تغییر دهند.»
او افزوده که اقدام‌های طالبان برای رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی پاکستان «کافی نیست و بیشتر جنبه ظاهری دارد.»
تلاش‌های ناکام برای میانجی‌گری
در گزارش آمده است که ترکیه و قطر طی هفته‌های اخیر برای کاهش تنش میان اسلام‌آباد و کابل فعال شده‌اند.
رئیس سازمان اطلاعات ترکیه نیز در روزهای ۲۵ و ۲۶ شهریور به کابل و اسلام‌آباد سفر کرده بود؛ اما این تلاش‌ها در پی تشدید تنش‌ها با موانع جدی روبه‌رو شد.
به نوشته اکسپرس تریبون، یک روز پس از دیدار مقام‌های ترکیه و قطر در کابل، در ۲۷ شهریور حمله مرگباری علیه پلیس کوهات رخ داد و یکی از مهاجمان انتحاری، شهروند افغانستان شناسایی شد.
مقام‌های پاکستانی این حمله را نشانه‌ای از ادامه فعالیت گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان دانستند و پس از آن، حملاتی را در داخل افغانستان انجام دادند.
تبادل حملات و افزایش تنش نظامی
طبق این گزارش، طالبان نیز در واکنش، پهپادهایی را به سمت پاکستان فرستاد که به گفته مقام‌های پاکستانی پیش از وارد کردن خسارت قابل‌توجه منهدم شدند.
اسلام‌آباد سپس حملات تازه‌ای را علیه تأسیسات نگهداری و محل‌های پرتاب پهپادها در حدود ۱۰ نقطه افغانستان انجام داد؛ یکی از این اهداف در قندهار قرار داشت.
اکسپرس تریبون همچنین نوشته است که هیئت ترکیه انتظار داشت با هبت‌الله آخوندزاده رهبر طالبان در قندهار دیدار کند، اما او یکی از اعضای دفترش را برای ملاقات فرستاد؛ اقدامی که به گفته یک منبع، مورد استقبال طرف ترکیه‌ای قرار نگرفت.
اعتراض رسمی اسلام‌آباد
تنش‌ها تنها به حملات نظامی محدود نمانده است. وزارت خارجه پاکستان دو روز پیش با احضار کاردار طالبان در اسلام‌آباد، یادداشت اعتراضی رسمی به این گروه تسلیم کرد و طالبان را مسئول حملات فرامرزی و ناامنی‌های اخیر دانست.
در این یادداشت، پاکستان خواستار اقدام فوری طالبان شده است.
تغییر برداشت مخالفان طالبان
برخی مقام‌های پاکستانی به این روزنامه گفته‌اند که افزایش اختلاف میان اسلام‌آباد و طالبان می‌تواند برداشت گروه‌های مخالف طالبان را تغییر دهد.
به گفته یکی از مقام‌ها، برای سال‌ها برخی مخالفان تصور می‌کردند پاکستان به‌نوعی از طالبان حمایت می‌کند، اما تنش‌های اخیر ممکن است این تصور را دگرگون سازد.
این مقام هشدار داده است که اگر روند کنونی ادامه یابد و فشار گروه‌های مخالف بر طالبان افزایش پیدا کند، «تضعیف اقتدار طالبان در بخش‌هایی از افغانستان نباید باعث شگفتی باشد.»
درگیری‌های مرزی
در همین حال، منابع محلی گزارش داده‌اند که نیروهای طالبان و پاکستان از شام شنبه در مناطق مرزی ولایت‌های پکتیا و ننگرهار و همچنین شهرستان کرم پاکستان درگیر شده‌اند.
این درگیری‌ها تا بامداد یکشنبه ادامه داشته و دو طرف مواضع یکدیگر را با سلاح‌های سنگین هدف قرار داده‌اند.
پاکستان: ادعای جذب نظامیان پیشین افغان و داعش را رد می‌کنیم
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان در واکنش به بیانیه وزارت دفاع حکومت کنونی افغانستان درباره درگیری‌های اخیر در شهرستان کامدیش ولایت نورستان، اتهام حمایت اسلام‌آباد از گروه‌های مسلح مخالف کابل را بی‌اساس خواند.
وزارت دفاع هیئت حاکمه افغانستان پیشتر اعلام کرده بود که چند گروه از افراد وابسته به داعش و آنچه این وزارتخانه «عناصر شر و فساد» خوانده، با حمایت شبه‌نظامیان پاکستانی از آن سوی خط دیورند وارد نورستان شده‌اند.
بر اساس این بیانیه، نیروهای حکومت کابل در جریان عملیات علیه این افراد، 28 نفر را کشته و 32 نفر دیگر را بازداشت کرده‌اند.
وزارت دفاع هیئت حاکمه افغانستان همچنین مدعی شده بود که بیشتر افراد این گروه‌ها از نیروهای حکومت پیشین افغانستان بوده‌اند که پس از انتقال به پاکستان، در اردوگاه‌هایی تحت مدیریت ارتش و سازمان اطلاعات نظامی این کشور آموزش دیده و سپس برای ایجاد ناامنی به نورستان اعزام شده‌اند.
وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان این ادعاها را رد کرده و گفته است کابل برای اثبات دخالت نیروهای امنیتی یا سازمان‌های اطلاعاتی پاکستان، هیچ مدرکی از جمله اسناد، اطلاعات هویتی، ارتباطات یا شواهد پزشکی قانونی ارائه نکرده است.
اسلام‌آباد همچنین هرگونه جذب یا آموزش نیروهای امنیتی پیشین افغانستان و تسهیل فعالیت داعش یا دیگر گروه‌های مسلح در افغانستان را رد کرد.
در مقابل، پاکستان با اشاره به گزارش‌های سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی درباره فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان، از کابل خواست علیه گروه‌های مسلح فعال در خاک این کشور اقدامات «معتبر و قابل راستی‌آزمایی» انجام دهد.
در کنفرانس منطقه‌ای «بحران افغانستان و مسیر دستیابی به صلح» در اسلام‌آباد، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه بر ضرورت ایجاد افغانستانی صلح‌آمیز و اقتصادی خودکفا تأکید کرد؛ همزمان سفیر پاکستان در روسیه از تهدیدهای امنیتی علیه کشورش از خاک افغانستان ابراز نگرانی کرد و گفت اسلام‌آباد همچنان سیاست تعامل با طالبان را دنبال می‌کند.
به گزارش ایراف، ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه برای افغانستان، در این نشست گفت افغانستان در «مرحله‌ای مهم و حساس» قرار دارد و کشورهای منطقه باید از فرصت موجود برای کمک به ثبات این کشور استفاده کنند.
او با اشاره به برنامه‌های مسکو برای تقویت اقتصاد افغانستان و ایجاد زمینه خودکفایی مردم این کشور، تأکید کرد که نتیجه گفت‌وگوهای این کنفرانس باید به تقویت ثبات در افغانستان و سراسر منطقه منجر شود.
نگرانی پاکستان از تهدیدهای امنیتی
فیصل نیاز ترمذی، سفیر پاکستان در روسیه، که به‌صورت آنلاین در نشست شرکت کرده بود، صلح و ثبات افغانستان را برای امنیت و اقتصاد منطقه اوراسیا «حیاتی» توصیف کرد.
او با بیان اینکه تهدیدهایی از خاک افغانستان متوجه پاکستان است، گفت اسلام‌آباد همچنان به سیاست «تعامل سازنده» با طالبان پایبند است و از این گروه می‌خواهد مانع فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی علیه پاکستان شود.
ترمذی همچنین تأکید کرد افغانستان می‌تواند در مسیر کریدور شمال–جنوب نقش «پیونددهنده» یا «عامل اختلال» داشته باشد و کشورهای منطقه باید برای کمک‌های بشردوستانه، احیای اقتصاد افغانستان و تقویت ثبات این کشور همکاری کنند.
حضور کشورهای منطقه و مقام‌های حکومت پیشین
این کنفرانس دو روزه با حضور نمایندگان و کارشناسانی از پاکستان، روسیه، افغانستان، چین و تاجیکستان برگزار شد و روز چهارشنبه پایان یافت.
شماری از مقام‌های حکومت پیشین افغانستان نیز در این نشست دیدگاه‌های خود را درباره مسیر صلح، آینده سیاسی و چالش‌های امنیتی این کشور مطرح کردند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «محمد سهیل آفریدی»، سروزیر ایالت خیبرپختونخوا و از سران حزب تحریک انصاف پاکستان، در انتقاد از وضعیت اقتصادی این کشور، گفت اقتصاد افغانستان با وجود شرایط دشوار، رشد 4.3 درصدی داشته و عملکرد بهتری از اقتصاد پاکستان داشته است.
آفریدی اظهار داشت از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال 1400 «درآمد سرانه افغانستان تقریباً از 350 دلار آغاز شده و به‌طور مداوم افزایش یافته و اکنون به حدود 430 دلار برای هر نفر رسیده است».
وی افزود: اما در پاکستان، پس از آنکه عملیات تغییر رژیم، [برکناری حکومت عمران خان] انجام شد و سپس کنفرانس خبری برگزار شد که پاکستان توسعه خواهد کرد، درآمد سرانه ما از 1700 دلار به 1300 دلار کاهش یافته است.
این در حالی است که داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد اقتصاد افغانستان در سال 2025 برای دومین سال متوالی رشد کرده است. بانک جهانی در گزارش دسامبر 2025، رشد تولید ناخالص داخلی افغانستان در این سال را 4.3 درصد پیش‌بینی کرده بود؛ این رقم پس از رشد 2.5 درصدی در سال 2024 اعلام شد.
بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی افغانستان عمدتاً تحت تأثیر بخش خدمات، صنعت، کشاورزی، معدن و ساخت‌وساز و همچنین افزایش تقاضا پس از بازگشت بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان قرار داشته است.
بسته‌بودن مرز افغانستان و پاکستان و فشار بر اقتصاد خیبرپختونخوا
آفریدی در حالی از سیاست‌های اقتصادی دولت فدرال انتقاد کرده که تمام گذرگاه‌های مرزی پاکستان با افغانستان از 20 مهر سال گذشته بسته شده است، که فشار شدیدی به اقتصاد این کشور، به ویژه ایالت خیبرپختونخوا وارد کرده است.
«یوسف آفریدی»، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع خیبر، ماه گذشته اعلام کرد بسته بودن گذرگاه تورخم و دیگر مسیرهای تجاری با افغانستان، تاکنون حدود 2.5 میلیارد دلار به تجارت پاکستان خسارت زده است.
وی افزود این رقم شامل حدود 1.644 میلیارد دلار زیان در صادرات و 817 میلیون دلار در واردات است. وی همچنین گفت بسته بودن مرز حدود 7.7 میلیارد روپیه از درآمدهای عوارضی دولت خیبرپختونخوا را کاهش داده است.
به گفته رئیس اتاق بازرگانی خیبر، ادامه بسته بودن مرز همچنین فعالیت هزاران تاجر، راننده، کارگر، فروشنده، شرکت حمل‌ونقل و کارگزار گمرکی را تحت تأثیر قرار داده است. وی در ادامه خواستار بازگشایی تورخم و جدا کردن تجارت دوجانبه از اختلافات سیاسی و امنیتی شد.
سازمان ملل: رسیدگی به بحران‌های افغانستان برای امنیت جهانی ضروری است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل هشدار داد بحران‌های چندگانه و محدودیت‌های اعمال‌شده در افغانستان، آسیب‌پذیری‌های این کشور را عمیق‌تر کرده و زمینه را برای افزایش جرائم، استثمار و بی‌ثباتی فراهم می‌کند.
این دفتر، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که بازگشت اجباری پناهجویان، کاهش کمک‌های بشردوستانه و محدودیت‌های اعمال‌شده بر حقوق زنان و دختران از جمله عواملی هستند که آسیب‌پذیری‌های موجود در افغانستان را تشدید کرده‌اند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل همچنین به افول اقتصاد روستایی مبتنی بر کشت خشخاش اشاره کرده و آن را یکی دیگر از فشارهای مؤثر بر وضعیت اجتماعی و اقتصادی افغانستان دانسته است.
این سازمان تأکید کرد که رسیدگی به این چالش‌ها نه‌تنها برای آینده افغانستان، بلکه برای امنیت منطقه‌ای و جهانی نیز ضروری است.
پیشتر، «ولکر ترک»، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، با ابراز نگرانی از وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته بود وضعیت میلیون‌ها نفر در افغانستان «بدتر» شده است. در شرایطی که فقر گسترده همچنان ادامه دارد، حقوق و آزادی‌های اساسی نیز بیش از پیش محدود شده است. با این حال، «به نظر می‌رسد جهان مردم افغانستان را فراموش کرده و رها کرده است. این سکوت کَر کننده است.»
براساس آمار سازمان ملل، حدود 21.9 میلیون نفر در افغانستان همچنان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.
هشدار وزیر طالبان به پاکستان و مخالفان: «تحمل افغان‌ها را امتحان نکنید»
نورالله نوری، سرپرست وزارت مرزها و اقوام طالبان، در دیدار با بزرگان کوچی از شش ولایت، به پاکستان و مخالفان مسلح این گروه هشدار داد و تأکید کرد که اسلام‌آباد باید از تاریخ افغانستان درس بگیرد و مخالفان نیز اگر از راه جنگ وارد شوند، «شکست خواهند خورد». او گفت: «صبر افغان‌ها را امتحان نکنید.»
به گزارش ایراف، نوری با اشاره به تنش‌های اخیر میان طالبان و پاکستان گفت: «اردو و استخبارات پاکستان باید مردم افغانستان را از نظر تاریخی، عقیدتی، سیاسی و تجربی بشناسند.»
او افزود که کتاب‌های زیادی درباره افغانستان نوشته شده و اسلام‌آباد باید از سرنوشت قدرت‌هایی که در این کشور جنگیده‌اند، درس بگیرد.
سرپرست وزارت مرزها و اقوام طالبان مدعی شد که شوروی و آمریکا در افغانستان شکست خورده‌اند و گفت: «امریکایی‌ها در تاریخ خود خواهند نوشت که در افغانستان شکست خوردند.»
نوری در بخش دیگری از سخنانش، مخالفان سیاسی و نظامی طالبان از جمله جبهه مقاومت ملی و سایر جریان‌های مسلح را هدف انتقاد قرار داد و گفت: «شما افغانستان را از دست چه کسی آزاد می‌کنید؟ شما در کشورهای دیگر حضور دارید و می‌گویید برای آزادی افغانستان مقاومت می‌کنید. آزادی را از چه کسی می‌خواهید به‌دست آورید؟»
او مدعی شد که مخالفان در دوران حضور نیروهای آمریکایی و ناتو در کنار «اشغالگران» قرار داشتند و امروز از مبارزه برای آزادی سخن میگویند.
نوری تأکید کرد: «اکنون حکومت علما، شهدا، مردم و قربانیان در افغانستان حاکم است و این نظام اسلامی، شرعی و افغانی است.»
دعوت به بازگشت و گفت‌وگو
سرپرست وزارت مرزها و اقوام طالبان خطاب به مخالفان گفت: «افغانستان خانه همه افغان‌ها است. ما اهل تفاهم هستیم و با شما گفت‌وگو می‌کنیم.»
او افزود: «بیایید به کشور خود برگردید و آرام زندگی کنید. اما اگر از راه تفنگ بیایید، شکست خواهید خورد.»
این سخنان در حالی مطرح می‌شود که روابط طالبان و پاکستان به شدت پرتنش است و دو طرف یکدیگر را به حمایت از مخالفان مسلح متهم می‌کنند.
هفته گذشته نیز پاکستان نقاطی را در ولایت‌های مختلف افغانستان بمباران کرد؛ اقدامی که واکنش‌های تند طالبان را در پی داشت.
این در حالی‌است که یک روز پیش نشستی در اسلام‌آباد با ابتکار کنگره بین‌المللی پارلمانی پاکستان برگزار شد و محور آن بحران افغانستان و مشروعیت سیاسی طالبان بود.
در این نشست شماری از مخالفان طالبان از جمله محمد طاهر زهیر و امان‌الله پیمان همراه با نمایندگان کشورهای منطقه حضور داشتند و درباره تهدیدهای امنیتی، حضور گروه‌های تروریستی و ضرورت تشکیل حکومت فراگیر گفت‌وگو کردند.
وزیر اطلاعات پاکستان نیز تأکید کرد که افغانستان به پناهگاه تروریستان تبدیل شده و این وضعیت مانع اصلی بهبود روابط با طالبان است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دستکم 20 نماینده کنگره آمریکا با ارسال نامهای به وزیران خارجه و امنیت داخلی این کشور، خواستار رسیدگی فوری به وضعیت همکاران افغان و خانواده‌های آنان شدند که همچنان در خارج از آمریکا بلاتکلیف مانده‌اند.
این نامه به امضای «اسکات پیترز»، نماینده دموکرات کالیفرنیا، و 19 عضو دیگر مجلس نمایندگان و سنا رسید و خطاب به «مارکو روبیو»، وزیر خارجه، و «مارک‌وین مولین»، وزیر امنیت داخلی آمریکا، ارسال شد.
امضاکنندگان نامه از دولت آمریکا خواسته‌اند پرونده‌های اسکان مجدد و پیوستن خانواده‌های این افراد را در اولویت قرار دهد.
در این نامه همچنین از دولت آمریکا خواسته شده است خانواده‌های نظامیان و کهنه‌سربازان آمریکایی را که همچنان در خارج از این کشور به‌سر می‌برند، به آمریکا منتقل شوند و زمینه پیوستن افغان‌هایی را که اعضای درجه یک خانواده‌شان به‌صورت قانونی در آمریکا زندگی می‌کنند نیز فراهم سازد.
نمایندگان کنگره نوشته‌اند نزدیک به سه هزار نفر از اعضای خانواده نظامیان و کهنه‌سربازان آمریکایی، از جمله همسران، فرزندان و والدین آنان، همچنان خارج از آمریکا بلاتکلیف هستند.
بر اساس این نامه، حدود 150 نفر از این افراد در کمپ «السیلیه» قطر حضور دارند. همچنین بیش از هزار همکار افغان و اعضای خانواده آنان که از سوی دولت آمریکا بررسی و با هواپیمای دولتی به قطر منتقل شده‌اند، در این کمپ به‌سر می‌برند.
امضاکنندگان نامه از وزارتخانه‌های خارجه و امنیت داخلی آمریکا خواسته‌اند روند رسیدگی به پرونده‌های پیوستن خانواده نظامیان و کهنه‌سربازان را در اولویت قرار دهند و این روند را از کمپ السیلیه آغاز کنند.
نمایندگان همچنین خواستار آن شده‌اند که دولت آمریکا این افراد را به‌عنوان پناهجو به رسمیت بشناسد تا روند انتقال آنان دیگر به مجوزهای موردی و استثنایی وابسته نباشد.
پیشتر، «جولی جانسون»، عضو مجلس نمایندگان آمریکا، توقف روند انتقال افغان‌های همکار به این کشور را خشم‌آور خوانده و گفته بود واشنگتن به افغان‌هایی که جان خود را به دلیل همکاری با نیروهای آمریکایی به خطر انداختند، پشت کرده است.
کابل: 41 مخالف مسلح و عضو داعش در نورستان کشته شدند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت دفاع هیئت حاکمه افغانستان از پایان عملیات نیروهای دفاعی و امنیتی این حکومت علیه افراد مسلح مخالف و اعضای داعش در شهرستان «کامدیش» ولایت «نورستان» خبر داد.
این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد در جریان این عملیات، 41 نفر از افراد مسلح مخالف و اعضای داعش کشته و 62 نفر دیگر بازداشت شده‌اند.
وزارت دفاع حکومت افغانستان اظهار داشت افراد مسلحی که هدف این عملیات قرار گرفتند، با حمایت نظامیان پاکستان از آن سوی «خط دیورند» وارد شهرستان کامدیش شده بودند.
این وزارتخانه روز یکشنبه پنجم مهرماه از آغاز عملیات در کامدیش علیه داعش و افرادی که در بیانیه خود آنها را «عناصر شر و فساد» خوانده بود، خبر داده بود.
وزارت دفاع حکومت افغانستان همچنین مدعی شده بود شماری از نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان در میان افراد اعزام‌شده به نورستان حضور داشتند و ارتش پاکستان پس از آموزش نظامی آنها را برای ایجاد ناامنی به این ولایت اعزام کرده است.
اتهام نقش پاکستان در تحرکات مسلحانه در نورستان در حالی مطرح شده است که وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان پیش از این، ادعای حمایت اسلام‌آباد از گروه‌های مسلح مخالف حکومت کابل را بی‌اساس خوانده بود.
مقام‌های پاکستانی تاکنون این اتهام‌ها را رد کرده و خواستار ارائه شواهد درباره حمایت این کشور از گروه‌های مسلح شده‌اند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دو مقام آمریکایی به آسوشتیدپرس گفته‌اند که «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، قرار است مهلت اقامت افغان‌ها در کمپ السیلیه قطر را برای 9 ماه دیگر تمدید کند.
قرار بود این کمپ امروز چهارشنبه هشتم مهرماه تعطیل شود، اما بر اساس این تصمیم، بیش از هزار افغان همچنان برای 9 ماه دیگر در این مرکز باقی خواهند ماند.
در حال حاضر یک هزار و 39 افغان در السیلیه به سر می‌برند و منتظر انتقال به آمریکا هستند. بسیاری از ساکنان این کمپ از جمله افغان‌هایی هستند که در فاصله سال‌های 2001 تا 2021، همزمان با حضور نیروهای بین‌المللی به رهبری آمریکا در افغانستان، با نیروهای آمریکایی یا نهادهای وابسته به این کشور همکاری کرده‌اند. شماری دیگر نیز اعضای خانواده این افراد هستند.
این افغان‌ها پس از خروج نیروهای آمریکایی و دیگر نیروهای بین‌المللی از افغانستان در سال 2021، از کشور خارج شدند و انتظار داشتند در آمریکا اسکان داده شوند، اما روند انتقال آنها با موانعی روبه‌رو شد. بیش از 70 درصد ساکنان این کمپ را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند.
با این حال، تمدید فعالیت کمپ السیلیه به معنای تعیین تکلیف نهایی ساکنان آن نیست. دولت آمریکا همچنان در تلاش است کشورهایی را برای پذیرش این افراد پیدا کند. «مارکو روبیو» نیز پیشتر در ماه ژوئن به کنگره گفته بود واشنگتن در این زمینه با چند کشور گفتگو می‌کند.
جمهوری دموکراتیک کنگو نیز پیش از این به عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی برای انتقال شماری از افغان‌های ساکن کمپ السیلیه مطرح شده بود.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است که در 9 ماه آینده تلاش‌ها برای انتقال داوطلبانه ساکنان این اردوگاه ادامه خواهد یافت تا برای آنان امکان زندگی در خارج از افغانستان فراهم شود.
پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، برنامه اسکان مجدد افغان‌ها که در دوره ریاست‌جمهوری جو بایدن راه‌اندازی شده بود، متوقف شد و محدودیت‌هایی برای سفر شهروندان افغانستان به آمریکا اعمال شد.
بر اساس اعلام سازمان «افغان‌ایوک» نهاد حامی افغان‌های همکار با آمریکا، از اکتبر 2025 تاکنون تنها پنج افغان از طریق برنامه‌های پذیرش پناهجویان وارد آمریکا شده‌اند.
«شان وندایور»، رئیس افغان‌ایواک، تمدید فعالیت اردوگاه السیلیه را برای ساکنان آن مثبت دانسته و گفته است این تصمیم دستکم نگرانی از بازگرداندن فوری آنان به افغانستان را کاهش می‌دهد. با این حال، او بر ضرورت یافتن یک راه‌حل دائمی برای تعیین تکلیف این افراد تأکید کرده است.
وزارت امنیت داخلی آمریکا: روند بررسی پرونده افغان‌ها پر از خطاست
ارزیابی جدید وزارت امنیت داخلی آمریکا نشان می‌دهد روند رسیدگی به پرونده‌های پناهندگی افغان‌های منتقل‌شده از طریق برنامه «عملیات متفقین خوش آمدید» با خطاهای گسترده همراه بوده و نگرانی‌های امنیتی را افزایش داده است.
به گزارش ایراف، وزارت امنیت داخلی آمریکا در گزارشی رسمی اعلام کرده است که بررسی پرونده‌های پناهندگی افغان‌هایی که پس از خروج آمریکا از افغانستان وارد این کشور شده‌اند، با خطای ۴۰ درصدی همراه بوده است؛ رقمی که به‌گفته مقام‌های آمریکایی نشان‌دهنده ضعف جدی در شناسایی نامهای مستعار، تطبیق سوابق و تکمیل بررسی‌های امنیتی است.
این ارزیابی توسط دفتر بازرس ویژه وزارت امنیت داخلی انجام شده و تأکید دارد که بخشی از فرصت‌ها برای شناسایی هویت واقعی متقاضیان از دست رفته است.
برنامه «عملیات متفقین خوش آمدید» در دوره دولت جو بایدن ایجاد شد و پس از شکایت حقوقی سال ۲۰۲۳، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا موظف شد ۹۰ درصد پرونده‌ها را ظرف ۱۵۰ روز بررسی کند؛ فشاری که به‌گفته کارشناسان، احتمال بروز خطا را افزایش داده است.
«مارک‌وین مولین»، وزیر امنیت داخلی آمریکا، با انتقاد از نحوه اجرای این برنامه گفته است: «اگر حتی یک مجرم خطرناک یا تروریست وارد کشور شود، جان شمار زیادی از آمریکایی‌ها به خطر می‌افتد.»
در بخش دیگری از گزارش، به چند مورد بازداشت اتباع افغان اشاره شده است؛ افرادی که پس از ورود از طریق این برنامه، بعدها به اتهامات جنایی یا مرتبط با امنیت ملی بازداشت شده‌اند.
با وجود این، گزارش‌های پیشین دفتر بازرس ویژه نیز نشان داده بود که روند شناسایی و رسیدگی به اطلاعات منفی درباره افراد منتقل‌شده از افغانستان دارای آسیب‌پذیری‌های ساختاری است؛ موضوعی که همچنان یکی از محورهای بحث در سیاست داخلی آمریکا به شمار می‌رود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «نیکولا بلومو»، دیپلمات ایتالیایی، فعالیت خود را به‌عنوان کاردار هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان آغاز کرد و جانشین «ورونیکا بوسکوویچ پوهار» شد که از سپتامبر 2024 این سمت را بر عهده داشت.
بلومو با انتشار مطلبی در ایکس، آغاز مأموریت خود در افغانستان را اعلام کرد و گفت این مسئولیت را برای نمایندگی از منافع و ارزش‌های اتحادیه اروپا در افغانستان بر عهده می‌گیرد.
دفتر اقدام خارجی اتحادیه اروپا در ماه ژوئن از انتصاب بلومو خبر داده و او را به‌عنوان کاردار موقت آینده این اتحادیه در افغانستان معرفی کرده بود.
بلومو پیش از این ریاست بخش امور پان‌آفریقا در سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا را بر عهده داشت و پیشتر نیز به‌عنوان سفیر اتحادیه اروپا در رواندا فعالیت کرده بود.
وی جانشین ورونیکا بوسکوویچ پوهار، دیپلمات اسلوونیایی، شده است. بوسکوویچ پوهار در آوریل 2024 برای ریاست هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان معرفی شد و در سپتامبر همان سال فعالیت خود را به‌عنوان کاردار آغاز کرد.
بوسکوویچ پوهار پیش از مأموریت خود در کابل، نماینده اسلوونی در کمیته سیاسی و امنیتی اتحادیه اروپا بود.
وزارت امور خارجه حکومت طالبان قرارداد کاری سرپرست سابق سفارت افغانستان در برلین را به‌عنوان کارمند محلی تمدید و مسئول جدیدی را برای پیشبرد امور کنسولی این نمایندگی تعیین کرد.
به گزارش ایراف، اسناد اداری منتشرشده نشان می‌دهد که وزارت امور خارجه حکومت طالبان قرارداد کاری عبدالباقی پوپل، سرپرست سابق سفارت افغانستان در برلین را برای سومین‌بار در قالب «کارمند محلی» تمدید کرده است. این اقدام با تایید نبراس‌الحق عزیز، دبیر اول این سفارت و موافقت اداره امور کارمندان وزارت امور خارجه طالبان انجام شده است.
بر اساس این تصمیمات اجرایی، سید مصطفی نوری نیز به‌عنوان مسئول جدید بخش بررسی اسناد متقاضیان خدمات کنسولی و اطلاع‌رسانی در سفارت برلین منصوب شده است.
همزمان با این تغییرات اداری، مسئولان این نمایندگی دیپلماتیک در نامهای رسمی به مرکز اعلام کرده‌اند که با توجه به احتمال آغاز قریب‌الوقوع روند توزیع پاسپورت و حجم بالای مراجعات شهروندان، سفارت برلین نیازمند تقویت کادر اداری و تسریع در تایید قراردادهای پرسنل محلی است تا روند ارائه خدمات کنسولی دچار وقفه نشود.
پس از تحولات سیاسی در افغانستان، اکثر کشورهای اروپایی از جمله آلمان از اعطای استوارنامه و پذیرش رسمی دیپلمات‌های جدید حکومت طالبان خودداری کردند. در واکنش به این اقدام، وزارت امور خارجه طالبان با بهره‌گیری از خلاءهای حقوقی و جذب پرسنل فنی تحت عنوان «کارمندان محلی»، سازوکار جدیدی را برای حفظ حضور اجرایی خود در سفارتخانه‌ها و تداوم مدیریت اداری نمایندگی‌های اروپایی طراحی کرده است.
· سامان‌دهی خدمات کنسولی برای مهاجران: با توجه به حضور جمعیت قابل‌توجهی از مهاجران افغان در آلمان و نیاز مبرم آنان به تمدید پاسپورت، تثبیت هویت و اسناد حقوقی، حکومت طالبان تلاش دارد تا با بی‌اعتبار خواندن اسناد صادرشده از سوی دیپلمات‌های دوره جمهوریت، مدیریت مستقیم بخش‌های کنسولی را در دست گیرد.
· تغییر تدریجی ترکیب پرسنل نمایندگی‌ها: انتصاب افراد جدید در بخش‌های حساس اسناد و پاسپورت، نشان‌دهنده استراتژی کابل برای جایگزینی کادرهای گذشته و یکپارچه‌سازی شیوه‌های اجرایی در نمایندگی‌های خارج از کشور بر اساس دستورالعمل‌های جدید مرکز است.
وزارت دادگستری طالبان اعلام کرده است که لایحه مربوط به تشکیلات و وظایف «شوراهای علما» در شماره ۱۵۰۰ جریده رسمی این گروه منتشر شده؛ سندی که ساختار، صلاحیت‌ها و مسئولیت‌های این شوراها را در سطح ولایت‌ها و شهرستان‌ها مشخص می‌کند.
به گزارش ایراف، وزارت دادگستری طالبان اعلام کرده است که لایحه «شورای علما» پس از تدوین از سوی رهبر این گروه، در شماره ۱۵۰۰ جریده رسمی منتشر شده است.
این لایحه که شامل یک مقدمه، دو باب، دو فصل و ۲۲ ماده است، چارچوب تشکیلاتی و حدود صلاحیت و وظایف شوراهای علما را در ساختار اداری طالبان تعیین می‌کند.
بر اساس این سند، شوراهای علما در سطح ولایت‌ها و شهرستان‌ها دارای رئیس، معاون، مسئول اداری و مسئول مالی خواهند بود و شمار دیگر اعضا نیز بر اساس نیاز و تشخیص مسئولان طالبان تعیین می‌شود.
در این لایحه تأکید شده است که اعضای شورا باید از میان علمای دینی یا شخصیت‌های مورد قبول محلی انتخاب شوند و ویژگی‌هایی چون صلاحیت شرعی، امانتداری، تعهد به نظام طالبان و توانایی ارتباط با مردم را داشته باشند.
در بخش وظایف و مسئولیت‌ها، لایحه نقش شوراهای علما را در «دفاع و حفاظت از امارت اسلامی(طالبان)»، «آگاهی‌دهی درباره اهمیت نظام شرعی»، «اصلاح رفتار و عملکرد مسئولان طالبان»، «تقویت اعتماد میان مردم و مسئولان»، «افزایش آگاهی عمومی»، «حل مشکلات اجتماعی» و «همکاری با اداره‌های حکومتی طالبان» برجسته می‌کند.
این موارد نشان می‌دهد که طالبان تلاش دارد شبکه‌ای از علما را در سطح محلی به‌عنوان بازوی نظارتی و تبلیغاتی خود فعال نگه دارد.
تحلیلگران پیشتر نیز گفته بودند که ساختار شوراهای علما در نظام طالبان، برخلاف دولت‌های پیشین افغانستان، مستقیماً زیر نظر رهبر این گروه عمل می‌کند و به هیچ نهاد دولتی وابسته نیست؛ موضوعی که این لایحه نیز با تأکید بر نقش مستقیم شوراها در گزارش‌دهی و نظارت بر مسئولان محلی طالبان آن را تقویت می‌کند.
وزارت دادگستری طالبان اعلام کرده است که نسخه چاپی جریده رسمی شماره ۱۵۰۰ از ریاست پخش این وزارت و نسخه الکترونیکی آن از طریق وبسایت رسمی وزارت دادگستری طالبان قابل دسترسی است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزارت خارجه هیئت حاکمه افغانستان در بیانیه‌ای اعلام کرد سفیر پاکستان در کابل را احضار کرده و در اعتراض به «ورود عناصر مسلح مخرب از خط دیورند به نورستان» یادداشت اعتراضی تحویل داده است.
بیانیه افزود پنجم مهر گروهی از عناصر مسلح و اعضای داعش تلاش کردند از خاک افغانستان وارد شهرستان کامدیش در ولایت نورستان شوند. این افراد با کمک و هدایت مستقیم ارتش پاکستان قصد داشتند در این منطقه فعالیت‌های تخریبی انجام دهند، اما نیروهای امنیتی افغان مانع ورود آنها شدند.
وزارت خارجه حکومت کابل همچنین ارتش پاکستان را متهم کرد در مناطق تحت کنترل خود، زمینه ایجاد مراکز جذب، سازماندهی، آموزش و تجهیز عناصر مخرب را فراهم کرده و سپس آنها را با هدایت مستقیم از خط دیورند به داخل افغانستان اعزام می‌کند.
کابل این اقدامات را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان دانست و تأکید کرد چنین اقداماتی با اصول بین‌المللی، بشری و حسن همجواری در تضاد است. بیانیه همچنین هشدار داد مسئولیت پیامدهای ادامه چنین اقداماتی بر عهده پاکستان خواهد بود.
پیش از این وزارت دفاع هیئت حاکمه افغانستان نیز از پایان عملیات نورستان خبر داد و افزود در نتیجه آن 41 نفر از افراد مسلح مخالف و اعضای داعش کشته و 62 نفر دیگر بازداشت شده‌اند.
به گفته وزارت دفاع حکومت کنونی افغانستان، بیشتر افراد درگیر، از نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان بودند که با وعده پناهندگی و دریافت حقوق بالا در کشورهای دیگر، از سوی نهادهای اطلاعاتی پاکستان جذب شده و پس از آموزش در اردوگاه‌های ارتش پاکستان و سازمان اطلاعات این کشور، به نورستان اعزام شده‌اند.
در مقابل، وزارت اطلاع‌رسانی پاکستان اتهام‌ها درباره نقش ارتش این کشور در درگیری‌های نورستان را رد کرده است و از کابل خواسته برای ادعاهای خود درباره حمایت پاکستان از گروه‌های مسلح، شواهد ارائه کند.
کابل: جامعه جهانی مسائل زیست‌محیطی افغانستان را سیاسی کرده است
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «مطیع‌الحق خالص»، رئیس اداره حفاظت محیط زیست هیئت حاکمه افغانستان در دیدار با «بروتو لیمرکویس»، معاون هیئت نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) اظهار داشت جامعه جهانی مسائل زیست‌محیطی این کشور را سیاسی کرده و در این زمینه حقوق افغانستان را نادیده گرفته است.
وی با اظهار اینکه افغانستان با مشکلات و چالش‌های گسترده زیست‌محیطی روبه‌رو است، با اشاره به پیامدهای تغییرات اقلیمی، حوادث طبیعی و خشکسالی در افغانستان گفت مردم این کشور به‌شدت از این مشکلات آسیب دیده‌اند، زیرا بخش بزرگی از جمعیت افغانستان به کشاورزی و دامداری وابسته است.
مطیع‌الحق خالص افزود افغان‌ها با یک بحران انسانی مواجه‌اند، اما جامعه جهانی مسائل زیست‌محیطی را سیاسی کرده و حقوق افغانستان در این زمینه را نادیده گرفته و از حمایت مالی در این حوزه خودداری می‌کند.
رئیس اداره محیط زیست هیئت حاکمه افغانستان تأکید کرد این کشور عضو رسمی کنوانسیون‌های بین‌المللی زیست‌محیطی است بنابراین جامعه جهانی در زمینه مقابله با مشکلات زیست‌محیطی و پیامدهای تغییرات اقلیمی همکاری کند.
خالص از یوناما خواست جامعه جهانی را درباره مشکلات زیست‌محیطی و خسارت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی در افغانستان آگاه کند و برای حمایت از این کشور در این زمینه تلاش کند.
وی همچنین خواستار فراهم شدن زمینه حضور نمایندگان افغانستان در نشست‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی زیست‌محیطی شد تا مشکلات و خواسته‌های مردم افغانستان مستقیماً در این نشست‌ها مطرح شود.
در همین زمینه، لیمرکویس گفت یوناما برای فراهم کردن زمینه مشارکت هیئت افغانستان در کنفرانس‌های بین‌المللی تلاش خواهد کرد.
معاون یوناما با اشاره به اهمیت کنفرانس اعضای کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل و دیگر نشست‌های زیست‌محیطی نیز اظهار داشت هیئت افغانستان باید در این نشست‌ها حضور داشته باشد تا خواسته‌های خود را با جامعه جهانی مطرح کند.
وی همچنین وعده داد تلاش‌های یوناما برای حمایت از افغانستان در زمینه ارتقای ظرفیت‌های اداره ملی حفاظت محیط زیست ادامه یابد. در پایان این دیدار، دو طرف بر همکاری مشترک تأکید کردند و توافق شد برای تقویت هماهنگی‌ها، یک کمیته کاری مشترک تشکیل شود.
روسیه: اخراج افغان‌ها سیاست دوگانه غربی‌ها را آشکار می‌کند
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، در واکنش به سیاست کشورهای غربی در قبال افغان‌هایی که پس از خروج نظامیان خارجی مرداد 1400 افغانستان را ترک کردند، گفت کشورهای غربی رویکرد خود در قبال این افراد را تغییر داده و روند اخراج آنها را تشدید کرده‌اند.
زاخارووا در پاسخ به پرسش رسانه‌ها درباره سیاست آمریکا، انگلیس و آلمان در قبال این افغان‌ها گفت پایتخت‌های غربی پس از مواجه شدن با مشکلات، قوانین مربوط به صدور مدارک و اعطای پناهندگی را سخت‌گیرانه‌تر کرده و همزمان روند اخراج افغان‌ها را افزایش داده‌اند.
وی افزود: برای مقام‌ها و نظامیان سابق حکومت جمهوری، این امر به معنای بازگرداندن اجباری آنها به وطن است؛ جایی که آنها، تا حد زیادی به‌طور موجه، ممکن است خائن تلقی شوند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه ادامه داد: روند رهایی یافتن از پناهجویان افغان که دیگر مورد نیاز نیستند، شتاب گرفته است. در رسانه‌ها گزارش‌هایی درباره صدور مجوز از سوی کشورهای اتحادیه اروپا برای دیپلمات‌های طالبان با هدف صدور مدارک برای شهروندان افغان مشمول بازپذیری منتشر شده است.
وی با اشاره به مسدود شدن قریب‌الوقوع کمپ السیلیه قطر که محل اقامت پناهجویان افغان منتظر انتقال به آمریکاست، افزود: سرنوشت بیش از هزار همکار افغان که در اردوگاهی در محل یک پایگاه نظامی سابق آمریکا در قطر زندگی می‌کنند، همچنان نامشخص است. واشنگتن، با فراموش کردن خدمات گذشته متحدان خود، تمایلی به پذیرش آنها در خاک آمریکا ندارد و درباره اسکان مجدد آنها در کشورهای آفریقایی مذاکره می‌کند.
زاخارووا تصریح کرد: رویکرد دوگانه اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها، که از یک سو مقام‌های طالبان را به دلیل نقض حقوق بشر مورد انتقاد قرار می‌دهند و همزمان همکاران افغان را به افغانستان اخراج می‌کنند، نمونه‌ای آشکار از رویکرد مصلحت‌گرایانه و بی‌اصولی است که در غرب دنبال می‌شود.
جنگ در نورستان؛ مقام‌های محلی طالبان نیروی تازه‌نفس درخواست کردند
با اوج‌گیری حملات مخالفان مسلح در شهرستان کامدیش نورستان، فرماندهی پلیس طالبان اعلام کرده که برای کنترل اوضاع، خواستار اعزام نیروهای تازه‌نفس شده است؛ در حالی‌که «جبهه آزادی» مسئولیت حملات را پذیرفته، طالبان مدعی‌اند «جبهه مقاومت» نیز در این عملیات نقش داشته است.
به گزارش ایراف، ملا اخترمحمد مزمل، فرمانده پلیس طالبان در ولایت نورستان، در گفت‌وگویی که روز جمعه ۱۰ مهر در کابل منتشر شد، ادعا کرده است که پاکستان برای اجرای این حملات، ۳۰۰ تا ۴۰۰ جوان افغان را از آن سوی خط دیورند به نورستان منتقل کرده بود.
به‌گفته او، مهاجمان از اعضای «جبهه آزادی» و «جبهه مقاومت» بوده‌اند و بخش قابل‌توجهی از آنان را نظامیان پیشین تشکیل میدادند.
این ادعا در حالی مطرح می‌شود که وزارت اطلاعات پاکستان پیشتر دخالت اسلام‌آباد در درگیری‌های نورستان را رد کرده بود.
مزمل برخلاف وزارت دفاع طالبان، داعش را در این حملات دخیل ندانسته و تأکید کرده است که علاوه بر جبهه آزادی، «جبهه مقاومت» نیز در این عملیات مشارکت داشته است.
او با اشاره به موقعیت راهبردی نورستان گفته است که در دوره‌های گذشته، از جمله جنگ علیه نیروهای شوروی و سپس نظام جمهوری، مسیرهای مشابهی از آن سوی دیورند برای آغاز درگیری‌ها استفاده شده بود.
مزمل مدعی است که مخالفان مسلح طالبان این‌بار موفق نخواهند شد، زیرا «مردم از آنان حمایت نمی‌کنند».
فرمانده طالبان همچنین اعلام کرده که از سراج‌الدین حقانی، سرپرست وزارت طالبان، و دیگر مقام‌ها خواستار اعزام نیروهای تازه‌نفس شده و پیشنهاد داده است که این نیروها از میان مردم محلی استخدام شوند.
او توضیح داده که برای شهرستان‌های هم‌مرز با پاکستان سه گروهان و برای سایر شهرستان‌ها یک گردان نیروی اضافی درخواست کرده است.
در ساختار دولتی افغانستان، هر گروهان پلیس معمولاً ۸۰ تا ۱۲۰ نیرو دارد.
وزارت دفاع طالبان روز ۷ مهر اعلام کرده بود که درگیری‌های کامدیش با کشته‌شدن ۴۱ مخالف مسلح و بازداشت ۶۱ تن پایان یافته است.
این وزارت درباره تلفات نیروهای خود توضیحی ارائه نکرده؛ اما فرمانده پلیس طالبان در نورستان زخمی‌شدن شماری از جنگجویان این گروه را تأیید کرده است.
در مقابل، جبهه آزادی که مسئولیت حملات را پذیرفته، مدعی شده بود که چندین پاسگاه طالبان را تصرف کرده و تلفات سنگینی به این گروه وارد کرده است؛ ادعایی که طالبان آن را رد می‌کنند.
با گذشت هفت ماه از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران و ایجاد اختلال در مسیرهای ترانزیتی، بازار افغانستان با جهش قابل توجه قیمت مواد غذایی و فرآورده‌های نفتی روبه‌رو شده است؛ افزایشی که به‌گفته نهادهای بین‌المللی، ریشه در وابستگی گسترده واردات این کشور به مسیر ایران دارد.
به گزارش ایراف، تداوم جنگ در ایران و بی‌ثباتی در مسیرهای انتقال کالا طی هفت ماه گذشته، تأثیر مستقیم و قابل توجهی بر بازار افغانستان گذاشته است.
این کشور که بخش مهمی از واردات خود را از طریق ایران تأمین می‌کند، اکنون با افزایش محسوس قیمت مواد غذایی و سوخت مواجه شده است؛ افزایشی که فشار اقتصادی بر خانوارهای کم‌درآمد را تشدید کرده و نگرانی‌های تازه‌ای در میان شهروندان کابل و سایر شهرها ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش تازه بانک جهانی، ۳۲.۹ درصد واردات افغانستان از ایران انجام می‌شود و بیش از ۵۶ درصد مبادلات تجاری این کشور از مسیر ایران عبور می‌کند.
این وابستگی گسترده باعث شده هرگونه اختلال در مسیرهای ترانزیتی ایران، به‌سرعت در بازار افغانستان منعکس شود و قیمت کالاهای اساسی را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش قیمت مواد غذایی
بررسی‌های میدانی از بازار کابل نشان می‌دهد که طی ماه‌های اخیر، قیمت آرد، روغن و برنج به‌طور متوسط ۱۵.۳ درصد افزایش داشته است.
فروشندگان میگویند افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، نوسان نرخ دلار، و محدودیت‌های ناشی از جنگ در ایران، از عوامل اصلی رشد قیمت‌هاست.
به‌گفته فعالان بازار، قیمت روغن بیشترین افزایش را داشته و با ۲۰.۶ درصد رشد، به یکی از کالاهای پرهزینه برای خانوارهای کم‌درآمد تبدیل شده است.
آرد و برنج نیز با افزایش‌های قابل توجهی همراه بوده‌اند و بسیاری از خانواده‌ها توان خرید سابق را ندارند.
یکی از شهروندان کابل می‌گوید: «قیمت مواد اولیه نسبت به درآمد مردم بسیار بالا رفته است. بسیاری از خانواده‌ها حتی توان خرید یک ظرف روغن را ندارند و مجبورند مصرف خود را کاهش دهند.»
افزایش قیمت سوخت
در بخش سوخت نیز روند افزایشی چشمگیر بوده است. طبق داده‌های موجود، قیمت هر لیتر بنزین طی این مدت ۵۸.۹ درصد، گازوئیل ۴۱.۱ درصد و گاز مایع ۳۰.۶ درصد افزایش یافته است.
این افزایش قیمت‌ها، هزینه حمل‌ونقل شهری و بین‌شهری را بالا برده و فشار مضاعفی بر رانندگان و مسافران وارد کرده است.
یکی از رانندگان کابل می‌گوید: «هزینه سوخت برای ما سنگین شده است. اگر کار کنیم، چیزی برای خانواده می‌ماند و اگر کار نکنیم، هیچ درآمدی نداریم. این وضعیت برای رانندگان بسیار سخت شده است.»
پیامدهای اقتصادی و نگرانی‌های عمومی
افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی، نه‌تنها هزینه‌های روزمره مردم را بالا برده، بلکه بر فعالیت‌های اقتصادی کوچک نیز تأثیر گذاشته است.
بسیاری از کسب‌وکارهای خرد که به حمل‌ونقل وابسته‌اند، با کاهش سود و افزایش هزینه‌ها مواجه شده‌اند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند ادامه این روند می‌تواند فشار تورمی را در افغانستان تشدید کند و دولت این کشور باید برای کاهش وابستگی به مسیرهای ایران، مسیرهای جایگزین تجاری را فعال کند.
واکنش حکومت طالبان
وزارت صنعت و تجارت طالبان با تأیید چالش‌های موجود اعلام کرده است که تلاش‌ها برای بهبود روندهای گمرکی، کاهش هزینه‌های ترانزیت و توسعه مسیرهای تجاری از طریق کشورهای آسیای مرکزی ادامه دارد.
محمدآصف الیاس، سخنگوی این وزارت، می‌گوید: «روابط ما با کشورهای آسیای مرکزی نسبت به گذشته گسترده‌تر شده و برنامه‌های کاهش هزینه‌های تجاری در حال اجراست. ان‌شاءالله وضعیت رو به بهبود است.»
چشم‌انداز آینده
به‌نظر می‌رسد با ادامه جنگ در ایران، میزان اثرگذاری آن بر بازار افغانستان همچنان وابسته به وضعیت مسیرهای انتقال، هزینه‌های ترانزیت و قیمت جهانی انرژی باشد.
کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر مسیرهای جایگزین به‌سرعت فعال نشود، فشار اقتصادی بر مردم افغانستان در ماه‌های آینده بیشتر خواهد شد.
کمک نقدی سازمان ملل به مهاجران بازگشته به افغانستان نصف شده است
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان هشدار داد بحران شدید تأمین مالی می‌تواند در سال جاری نزدیک به هشت میلیون و ۳۰۰ هزار پناهنده و آواره اجباری را از دسترسی به کمک محروم کند. کمک نقدی این سازمان به بازگشت کنندگان افغان از ۳۷۵ دالر به ۱۷۰ دالر برای هر نفر کاهش یافته است.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان با یکی از شدیدترین بحران‌های تأمین مالی در تاریخ خود روبه‌روست و در پی کاهش کمک‌ها از سوی امریکا و دیگر کشورها، با کسری بودجه پنج میلیارد و ۷۸۹ میلیون دالر مواجه شده است.
بر اساس گزارش تازه این نهاد، منابع مالی در دسترس آن از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۴ درصد کاهش یافته و تا ماه جون تنها ۳۲ درصد از هشت میلیارد و ۵۰۵ میلیون دالر بودجه مورد نیاز برای سال ۲۰۲۶ تأمین شده بود.
سازمان ملل در ماه ثور اعلام کرد امریکا ۱.۸ میلیارد دالر کمک بشردوستانه جدید اختصاص داده است؛ در آن زمان حدود ۲۳۹ میلیون نفر در جهان به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشتند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان پیش‌بینی کرده است شمار افراد تحت پوشش مأموریت این نهاد تا پایان سال به ۱۳۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر برسد. این رقم در پایان سال گذشته ۱۲۹ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر بود.
این نهاد در گزارش ۲۶ صفحه‌ای خود، پیامدهای کاهش بودجه بر ثبت پناهندگان، برنامه‌های حمایت از کودکان و خدمات به بازماندگان خشونت جنسیتی را تشریح کرد و هشدار داد: «از یک آستانه مشخص که پایین‌تر برویم، سیستم کوچک نمی‌شود، بلکه از کار می‌افتد.»
در چاد، که میزبان پناهجویان گریخته از جنگ سودان است، ثبت‌نام ۳۱۹ هزار نفر با تاخیر روبه‌رو شده و ۲۰۰ هزار زن و دختر نیز ممکن است دسترسی خود را به فضاهای امن و برنامه‌های پیشگیری از دست بدهند.
در سودان نیز پس از آنکه فعالیت‌های ثبت‌نام در پنج ماه نخست سال متوقف شد، حدود ۱۴۰ هزار پناهنده و پناهجو تا میانه سال ۲۰۲۶، ثبت‌نشده باقی مانده بودند.
سازمان ملل پارسال و در پی افت کمک‌های بین‌المللی، بودجه درخواستی برنامه‌های بشردوستانه خود را برای سال ۲۰۲۶ به ۲۳ میلیارد دالر، کمتر از نصف رقم درخواستی سال قبل، کاهش داد.
برهم صالح، کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، در مقر سازمان ملل در نیویارک، سوم میزان ۱۴۰۵
کاهش کمک به بازگشت‌کنندگان به افغانستان
در افغانستان، کمک نقدی کمیساریای عالی سازمان ملل به افرادی که به این کشور بازمی‌گردند، از ۳۷۵ دالر به ۱۷۰ دالر برای هر نفر کاهش یافته است.
تنها در سال جاری بیش از یک میلیون نفر به‌صورت اجباری یا داوطلبانه از کشورهای همسایه، از جمله ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشته‌اند.
این نهاد اعلام کرد پس از کاهش ۳۳ درصدی نیروی انسانی خود در سال ۲۰۲۵، تعطیلی دفاتر در ۱۴۰ نقطه و توقف فعالیت در ۱۵ کشور در مقایسه با سال ۲۰۲۴، صرفه‌جویی بیشتر نیز نمی‌تواند کمبود منابع مالی را جبران کند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، قبلا اعلام کرده بود شمار افرادی که بر اثر جنگ و آزار و اذیت از خانه‌های خود رانده شده‌اند از ۱۲۲ میلیون نفر فراتر رفته است.
این کمیساریا هشدار داد کاهش منابع مالی به‌تدریج نظام حمایت از پناهندگان را فرسوده می‌کند و خطر ثبت‌نشدن آنها و محروم ماندن بازماندگان خشونت جنسیتی از حمایت‌های مورد نیاز را افزایش می‌دهد.
تفاوت چشمگیر کمک نقدی به مهاجرین بازگشتی از ایران و پاکستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرد میان بازگشت‌کنندگان افغان از ایران و پاکستان در دریافت کمک‌های نقدی چندمنظوره تفاوت چشمگیری وجود دارد؛ به‌طوری که 69 درصد بازگشت‌کنندگان از پاکستان این کمک‌ها را دریافت کرده‌اند، در حالی که سهم بازگشت‌کنندگان از ایران 24 درصد بوده است.
این سازمان در گزارش «مرور تاب‌آوری بازگشت‌کنندگان افغانستان»، وضعیت بازگشت‌کنندگان را حدود 9 تا 15 ماه پس از بازگشت به افغانستان بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، در فاصله اول جولای تا 31 دسامبر 2025، یک میلیون و 931 هزار و 418 نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند که یک میلیون و 138 هزار و 374 نفر آنان از ایران و 793 هزار و 44 نفر از پاکستان بوده‌اند.
سازمان بین‌المللی مهاجرت اظهار داشت بازگشت‌کنندگان هنگام ورود به افغانستان در مرزها به خدماتی از جمله کمک نقدی، خدمات درمانی، کمک غذایی و سیم‌کارت دسترسی داشته‌اند، اما میزان دریافت کمک نقدی چندمنظوره میان دو گروه تفاوت قابل توجهی داشته است.
بر اساس داده‌های این گزارش، 24 درصد بازگشت‌کنندگان از ایران کمک نقدی چندمنظوره دریافت کرده‌اند، در حالی که این رقم در میان بازگشت‌کنندگان از پاکستان 69 درصد بوده است.
این گزارش میزان کمک نقدی توزیع‌شده در دوره مورد بررسی را مشخص نکرده است. با این حال، در برنامه یکپارچه سازمان بین‌المللی مهاجرت برای بازگشت‌کنندگان در سال 2024، مبلغ 140 دلار برای هر خانواده به عنوان کمک نقدی چندمنظوره در نظر گرفته شده بود. این کمک برای تأمین هزینه مواد غذایی و سایر نیازهای ضروری اختصاص داشت و به‌طور میانگین 20 دلار نیز برای هزینه انتقال هر فرد پیش‌بینی شده بود.
غذا و سرپناه؛ مهم‌ترین
نیاز بازگشت‌کنندگان
گزارش سازمان
بین‌المللی مهاجرت نشان می‌دهد بازگشت‌کنندگان پس از ورود به افغانستان با
مجموعه‌ای از نیازهای فوری و بلندمدت روبه‌رو هستند. غذا مهم‌ترین نیاز شناسایی‌شده
در این گزارش است؛ 69 درصد بازگشت‌کنندگان گفته‌اند در تأمین مواد غذایی با مشکل
مواجه هستند.
سرپناه نیز از دیگر نیازهای اصلی بازگشت‌کنندگان است. 67 درصد آنان برای دسترسی به سرپناه امن به کمک نیاز دارند و 77 درصد در سرپناه‌های موقت زندگی می‌کنند. همچنین 51 درصد گفته‌اند فضای کافی برای اعضای خانواده خود ندارند.
فرصت‌های کاری و معیشتی نیز برای 56 درصد بازگشت‌کنندگان یک نیاز اساسی عنوان شده است. تنها پنج درصد آنان دارای دارایی یا ملک مولد برای تأمین درآمد بوده‌اند و 54 درصد نیز گفته‌اند درآمدشان در 30 روز پیش از مصاحبه برای تأمین نیازهای اساسی کافی نبوده است.
بیشتر بازگشت‌کنندگان قصد
ترک افغانستان را ندارند
این گزارش بر اساس
مصاحبه با هزار و 547 بازگشت‌کننده تهیه شده که 888 نفر آنان از پاکستان و 659 نفر
از ایران بازگشته بودند.
با وجود مشکلات اقتصادی و کمبود خدمات، 75 درصد افراد مورد بررسی گفته‌اند در شش ماه آینده قصد ترک محل فعلی زندگی خود را ندارند. در مقابل، شش درصد قصد خروج از افغانستان و پنج درصد قصد جابه‌جایی به محل دیگری در داخل کشور را داشته‌اند.
یک درصد نیز قصد بازگشت به محل اصلی زندگی خود را داشته‌اند و 13 درصد درباره برنامه آینده خود اطمینان نداشته‌اند. در میان خانواده‌های بازگشت‌کننده، 76 درصد قصد جابه‌جایی نداشته‌اند؛ این رقم در میان بازگشت‌کنندگان انفرادی 69 درصد بوده است. همچنین 16 درصد بازگشت‌کنندگان انفرادی گفته‌اند قصد دارند دوباره افغانستان را ترک کنند، در حالی که این رقم در میان خانواده‌ها چهار درصد بوده است.
6.5
میلیون افغان طی سه سال بازگشته‌اند
بر اساس آمار
سازمان بین‌المللی مهاجرت، از 15 سپتامبر 2023 تا 31 آگوست
2026،
در مجموع 6 میلیون و 473 هزار و 978 نفر از ایران و پاکستان به افغانستان
بازگشته‌اند.
در دوره شش‌ماهه مورد بررسی این گزارش نیز، از مجموع یک میلیون و 931 هزار و 418 بازگشت‌کننده، 58 درصد کودکان زیر 18 سال بوده‌اند. زنان 48 درصد و مردان 52 درصد این جمعیت را تشکیل داده‌اند.
ناآرامی در نورستان؛ طالبان و جبهه آزادی بازهم درگیر شدند
درگیری میان نیروهای «جبهه آزادی افغانستان» و طالبان صبح سه‌شنبه بار دیگر در شهرستان کامدیش نورستان از سر گرفته شده است؛ نبردی که به‌گفته منابع محلی با حمله تازه طالبان آغاز شده و همچنان ادامه دارد، در حالی‌که هیچ نهاد مستقلی تاکنون روایت‌های طرفین درباره تلفات را تأیید نکرده است.
به گزارش ایراف، منابع آگاه میگویند که از نخستین ساعات صبح سه‌شنبه، هفتم مهر، فضای شهرستان کامدیش نورستان بار دیگر به‌سوی تنش و درگیری سنگین سوق یافته است.
بر اساس این گزارش‌ها، طالبان با یک یورش تازه نبرد را آغاز کرده‌اند و نیروهای «جبهه آزادی افغانستان» نیز در واکنش وارد مقابله شده‌اند.
ویدیوهای منتشرشده از منطقه نشان می‌دهد که صدای شلیک‌ها و رفت‌وآمد جنگجویان در بخش‌هایی از کامدیش ادامه دارد و وضعیت امنیتی این شهرستان همچنان متشنج است.
درگیری میان دو طرف نخستین‌بار بامداد روز شنبه آغاز شد؛ نبردی که طی چند روز گذشته با شدت‌های متفاوت ادامه داشته است.
هر دو طرف مدعی‌اند که در جریان این درگیری‌ها به نیروهای مقابل «تلفات سنگین» وارد کرده‌اند، اما تاکنون هیچ منبع مستقل این ادعاها را تأیید نکرده است.
به‌گفته منابع محلی، حضور نیروهای طالبان در اطراف کامدیش افزایش یافته و تحرکات نظامی در مناطق مرزی نورستان و کنر نیز بیشتر شده است.
همزمان، گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای «جبهه آزادی افغانستان» نیز مواضع خود را تقویت کرده‌اند و احتمال گسترش دامنه درگیری وجود دارد.
با وجود انتشار ویدیوها و شهادت‌های محلی، هنوز جزئیات دقیق از میزان تلفات، نوع تجهیزات استفاده‌شده و گستره پیشروی‌ها روشن نیست.
اما آنچه مشخص است، اینکه شهرستان کامدیش بار دیگر به یکی از کانون‌های فعال درگیری میان طالبان ـ که یک گروه مسئول خشونت گسترده و نقض حقوق بشر است ـ و نیروهای مخالف تبدیل شده است.
اعلام مسیر تازه پذیرش پناهجو در انگلیس؛ اولویت با زنان افغان، فلسطینی‌ها و افراد دارای معلولیت
دولت انگلیس پس از دو سال توقف عملی برنامه‌های اسکان، قصد دارد یک مسیر تازه و محدود برای پذیرش پناهجویان ایجاد کند؛ مسیری که در آن زنان و دختران افغان، پناهجویان فلسطینی و افراد دارای معلولیت در صدر اولویت قرار می‌گیرند و روند دریافت اقامت دایم برای آنان کوتاه‌تر خواهد بود
به گزارش ایراف، دولت انگلیس در آستانه اعلام یکی از مهم‌ترین تغییرات در سیاست مهاجرتی خود قرار دارد؛ تغییری که قرار است مسیر تازه‌ای برای پذیرش پناهجویان آسیب‌پذیر ایجاد کند و همزمان پیام سیاسی روشنی درباره رویکرد دولت جدید کارگر در قبال مهاجرت مخابره کند.
روزنامه گاردین گزارش داده است که شبانه محمود، وزیر کشور انگلیس، روز دوشنبه در کنفرانس سالانه حزب کارگر از آغاز رسمی این برنامه پرده بر داشت؛ برنامه‌ای که به‌رغم تصویب، طی دو سال گذشته عملاً در حالت تعلیق قرار داشت و اکنون دولت جدید قصد دارد آن را احیا و بازطراحی کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، در این مسیر تازه، پناهجویانی که از طریق سازوکارهای قانونی و تحت نظارت نهادهای بین‌المللی وارد انگلیس می‌شوند، نسبت به کسانی که از مسیرهای غیرقانونی ــ از جمله عبور خطرناک از کانال مانش با قایق‌های کوچک ــ وارد این کشور می‌شوند، روند کوتاه‌تر و مشخص‌تری برای دریافت اقامت دایم خواهند داشت.
این تصمیم بخشی از تلاش دولت برای ایجاد تمایز میان «ورود قانونی» و «ورود غیرقانونی» مهاجران عنوان شده است.
گاردین نوشته است که دولت انگلیس انتظار دارد در مرحله نخست اجرای این طرح، حدود یک‌چهارم افراد پذیرفته‌شده را زنان و دختران افغان و پناهجویان فلسطینی تشکیل دهند.
ظرفیت پذیرش در سال اول محدود خواهد بود و دولت برای هر سال سقف مشخصی تعیین می‌کند تا فشار بر نظام رفاهی و اداری کنترل شود.
منابعی در وزارت کشور انگلیس گفته‌اند که این برنامه احتمالاً با پذیرش چند صد نفر آغاز می‌شود و در صورت کاهش ورود غیرقانونی مهاجران، ظرفیت آن می‌تواند در سال‌های آینده به چند هزار نفر برسد.
این افراد پیش از انتقال به انگلیس، از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و «پروژه بین‌المللی کمک به پناهجویان» شناسایی می‌شوند و سپس از فیلتر بررسی‌های امنیتی و سوابق کیفری عبور می‌کنند.
دولت انگلیس تأکید کرده است که زنان و دختران آسیب‌پذیر، افراد دارای معلولیت و کسانی که نیاز فوری به حمایت دارند، در اولویت قرار خواهند داشت.
اعضای یک خانواده می‌توانند در قالب این طرح با هم منتقل شوند، اما این تسهیلات شامل همه خویشاوندان نزدیک نمی‌شود و صرفاً به واحدهای خانوادگی تعریف‌شده محدود خواهد بود.
شبانه محمود قرار است این برنامه را بخشی از تلاش دولت جدید برای ایجاد توازن میان کنترل مهاجرت و حمایت از آسیب‌پذیرترین پناهجویان معرفی کند؛ توازنی که حزب کارگر وعده داده است در سیاست‌های مهاجرتی خود به آن پایبند باشد.
این در حالی‌است که کارشناسان مهاجرت و نهادهای حامی پناهجویان از ایجاد مسیر تازه قانونی استقبال کرده‌اند، اما هشدار داده‌اند که ظرفیت محدود این طرح نمی‌تواند تأثیر چشمگیری بر کاهش عبورهای خطرناک از کانال مانش داشته باشد.
مادلین سامپشن، پژوهشگر دانشگاه آکسفورد، گفته است این برنامه بیش از آنکه یک ابزار کنترلی باشد، بر یک اصل انسانی استوار است؛ اینکه انگلیس باید سهم خود را در حمایت از آسیب‌پذیرترین پناهجویان ادا کند.
او تأکید کرده است که هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که چنین طرحی بتواند به‌تنهایی ورود غیرقانونی مهاجران را کاهش دهد.
جان فیتنبی، تحلیلگر ارشد شورای پناهندگان انگلیس، نیز با استقبال از ایجاد مسیرهای امن، هشدار داده است که این‌گونه برنامه‌ها تنها زمانی می‌توانند شبکه‌های قاچاق انسان را تضعیف کنند که در مقیاس گسترده اجرا شوند؛ در غیر این صورت، قاچاقچیان همچنان از نبود گزینه‌های قانونی سوءاستفاده خواهند کرد.
در فضای سیاسی داخلی انگلیس نیز انتظار می‌رود احزاب راست‌گرا، از جمله حزب «اصلاح انگلیس»، این برنامه را هدف انتقاد قرار دهند. هزینه‌های رفاهی، بررسی‌های امنیتی و فشار بر نظام اداری از محورهای احتمالی انتقاد عنوان شده است.
گفتگوی افغانستان و روسیه برای گسترش همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سید کریم هاشمی»، رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان در تماسی آنلاین با «دیمیتری آنتونوف» رئیس شورای تجاری روسیه برای همکاری با افغانستان، درباره راه‌های گسترش روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور گفتگو کرد.
هاشمی در این تماس با تشریح ظرفیت‌های صادراتی و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در افغانستان، بر تقویت همکاری عملی میان بخش‌های خصوصی دو کشور تأکید کرد.
بر اساس اطلاعیه اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، همکاری در حوزه‌های کشاورزی، معادن، انرژی، زیرساخت، نفت و گاز، صنایع و تجهیزات پزشکی از جمله زمینه‌های مورد بحث در این نشست بود.
دو طرف همچنین درباره ایجاد یک کمیته فنی مشترک افغانستان و روسیه و تشکیل شورای مشترک تجاری میان اتاق‌های بازرگانی دو کشور گفتگو کردند. هدف از این سازوکارها، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، رفع موانع لجستیکی و ترانزیتی و تسریع اجرای پروژه‌های مشترک عنوان شد.
تسهیل خدمات بانکی برای فعالان اقتصادی، ساده‌تر شدن صدور ویزای تجاری و توسعه مسیرهای ترانزیتی میان افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی و روسیه نیز از دیگر موضوعات مطرح شده در این گفتگو بود.
دیمیتری آنتونوف، رئیس شورای تجاری روسیه برای همکاری با افغانستان، نیز آمادگی کشورش را برای گسترش همکاری و سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی از جمله کشاورزی، تولید کودهای شیمیایی، زمین‌شناسی و فرآوری مواد معدنی، انرژی، پالایش نفت، ماشین‌آلات صنعتی و کشاورزی، تجهیزات حمل‌ونقل و راه‌آهن و پروژه‌های زیربنایی اعلام کرد.
دو طرف همچنین بر افزایش ارتباط مستقیم میان بازرگانان و سرمایه‌گذاران افغانستان و روسیه تأکید کردند و درباره حضور شرکت‌ها و فعالان اقتصادی روسیه در پنجمین نمایشگاه ملی و بین‌المللی کابل نیز گفتگو شد.
افزایش تعرفه گمرکی افغانستان در برخی اقلام وارداتی
به گزارش خبرگزاری تسنیم، کمیته تعرفه افغانستان در سومین نشست خود در سال 1405، با استناد به اصل حمایت از صنعت و تولید داخلی و با هدف توسعه کشاورزی و تجارت، افزایش تعرفه گمرکی شماری از کالاهای وارداتی را تصویب کرد.
این نشست به ریاست «محمد ناصر آخند»، وزیر دارایی هیئت حاکمه افغانستان و با حضور وزیران معادن و پترولیم، صنعت و تجارت، کشاورزی، دامپروری و آبیاری و همچنین معاونان وزارت‌های بهداشت و اقتصاد برگزار شد. نمایندگان ریاست استخبارات، اتاق‌های تجارت و سرمایه‌گذاری و اتاق صنایع و معادن نیز در این نشست حضور داشتند.
بر اساس تصمیم این کمیته، تعرفه گمرکی واردات بطری از 12 به 16 درصد، رنگ ساختمانی از 16 به 30 درصد، کفش چرمی از 20 به 40 درصد و کفش پلاستیکی از 50 به 80 درصد افزایش یافت.
همچنین تعرفه واردات گچ از 50 به 80 درصد، پوشک بچه از 20 به 25 درصد و «استنت قلب» از 0.8 به 3.5 درصد افزایش پیدا کرد.
در این نشست همچنین درباره یکسان‌سازی تعرفه‌های مربوط به سیم‌ها، لوله‌های آهنی، سیب‌زمینی منجمد و مواد طعم‌دهنده تصمیم‌گیری شد.
وزارت داریی حکومت افغانستان اعلام کرد این تصمیم‌ها با توجه به اصول تعیین تعرفه و با هدف حمایت از تولیدکنندگان داخلی، توسعه کشاورزی و گسترش تجارت اجرایی خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «یتین پتل»، کاردار سفارت هند در کابل، در دیدار با «نورجلال جلالی»، وزیر بهداشت هیئت حاکمه افغانستان، بر ادامه همکاری دهلی‌نو در حوزه بهداشت و درمان افغانستان تأکید کرد.
بر اساس اطلاعیه وزارت بهداشت افغانستان، دو طرف در این دیدار درباره تقویت خدمات درمانی و گسترش همکاری‌های بهداشتی میان دو کشور گفتگو کردند.
جلالی ضمن قدردانی از همکاری‌های هند، خواستار ادامه حمایت این کشور از بیمارستان «ایندراگاندی»، تأمین تجهیزات مورد نیاز بیمارستان سرطان، ارتقای ظرفیت کارکنان بخش درمان و راه‌اندازی بخش تالاسمی در بیمارستان گاندی شد.
کاردار هند نیز اعلام کرد کشورش به حمایت از بیمارستان گاندی ادامه خواهد داد و برای تجهیز بخش تالاسمی، تأمین داروهای مورد نیاز شیمی‌درمانی و دستگاه‌های پرتودرمانی با وزارت بهداشت افغانستان همکاری می‌کند.
وی همچنین بر ادامه همکاری هند در زمینه آموزش و ارتقای ظرفیت کارکنان بخش درمان افغانستان تأکید کرد.
این دیدار در حالی انجام شده است که همکاری‌های دو کشور در زمینه تأمین دارو و تجهیزات پزشکی همچنان ادامه دارد. شهریورماه نیز مقام‌های افغانستان و هند درباره واردات دارو، ارزیابی شرکت‌های داروسازی هندی، مبارزه با قاچاق دارو و زمینه‌های سرمایه‌گذاری شرکت‌های هندی در صنعت داروسازی افغانستان گفتگو کرده بودند.
وزارت بهداشت افغانستان پیش از این اعلام کرده بود بیمارستان تشخیص و درمان سرطان که در بهمن 1404 در کابل افتتاح شد، با همکاری هند خدمات پرتودرمانی ارائه خواهد کرد.
هند همچنین شب گذشته از ارسال محموله‌ای شامل داروهای نجات‌بخش و تجهیزات پزشکی به یک بیمارستان دولتی در کابل خبر داد و اعلام کرد که حوزه سلامت یکی از اولویت‌های کمک‌رسانی این کشور به مردم افغانستان است.
نخستین همایش شب شعر «از هریوا تا نیشاپور؛ نوای مشترک شعر فارسی» با حضور گسترده شاعران، نویسندگان و فرهنگیان ایران و افغانستان در هرات برگزار شد؛ رویدادی که با محوریت میراث مشترک زبان فارسی، بر تقویت پیوندهای فرهنگی و ادبی دو ملت تأکید دارد
به گزارش ایراف، نخستین دوره همایش شب شعر «از هریوا تا نیشاپور؛ نوای مشترک شعر فارسی » شامگاه چهارشنبه در هرات برگزار شد؛ محفل ادبی‌ای که ده‌ها شاعر و نویسنده از هرات، خراسان رضوی و دیگر مناطق افغانستان و ایران در آن حضور یافتند و تازه‌ترین سروده‌های خود را برای حاضران خواندند.
این برنامه به ابتکار انجمن ادبی هرات و با همکاری ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان و نمایندگی وزارت خارجه این گروه در هرات برگزار شده است.
برگزارکنندگان هدف اصلی این رویداد را «تقویت روابط فرهنگی و ادبی میان دو کشور، ایجاد زمینه ارتباط بیشتر میان اهل قلم و پاسداری از میراث مشترک زبان و ادبیات فارسی» عنوان کرده‌اند.
در این محفل، محورهای شعرخوانی بر حسن همجواری، دوستی میان مردم ایران و افغانستان، پیوندهای تاریخی دو ملت، و نقش مشترک هرات و خراسان رضوی در شکل‌گیری زبان فارسی متمرکز بود.
برخی از شعرها نیز با موضوعاتی چون «تجاوز و اشغالگری» و تأثیر آن بر فرهنگ و هویت منطقه خوانده شد.
رحمت‌الله فیضان، معاون نمایندگی وزارت خارجه طالبان در هرات، با اشاره به پیشینه مشترک فرهنگی دو سوی مرز گفت: «هرات و خراسان رضوی در بخش زبان، ادبیات و سنت‌های اجتماعی پیوندهای دیرینه دارند و شعر فارسی می‌تواند این میراث را به نسل‌های آینده منتقل کند.»
او تأکید کرد که این برنامه تنها یک محفل شعرخوانی نیست، بلکه مقدمه‌ای برای گسترش همکاری های دوامدار ادبی و فرهنگی میان دو کشور است.
برگزارکنندگان همچنین اعلام کردند که عنوان «ازهریوا تا نیشاپور اشاره‌ای نمادین به مسیر تاریخی و ادبی مشترک دو حوزه فرهنگی است؛ مسیری که از هریرود تا نیشابور امتداد یافته و بخش مهمی از هویت شعر فارسی را شکل داده است.
این همایش با استقبال گسترده فرهنگیان همراه شد و شرکت‌کنندگان آن را گامی مؤثر در احیای ارتباطات ادبی ایران و افغانستان و تقویت نقش شعر فارسی در نزدیکی دو ملت دانستند.
توافق 3 کشور برای بررسی فنی و اقتصادی خط‌آهن «کاسا» از مسیر افغانستان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، قزاقستان، ازبکستان و امارات برای بررسی فنی و اقتصادی پروژه خط‌آهن «کاسا» که قرار است از افغانستان عبور کرده و به پاکستان برسد، تفاهم‌نامه امضا کردند.
دفتر نخست‌وزیر قزاقستان اعلام کرد که وزارت حمل‌ونقل این کشور، وزارت حمل‌ونقل ازبکستان و وزارت انرژی و زیربناهای امارات این تفاهم‌نامه را امضا کرده‌اند.
این تفاهم‌نامه در آستانه، پایتخت قزاقستان، امضا شده و بر اساس آن، سه کشور مطالعات فنی و اقتصادی و بررسی‌های تحلیلی درباره پروژه خط‌آهن کاسا را انجام خواهند داد. همچنین امکان توسعه زیربناهای مورد نیاز این خط‌آهن و تأسیسات مرتبط با آن بررسی خواهد شد.
پروژه کاسا با هدف ایجاد یک مسیر جدید ریلی میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی طراحی شده است. این مسیر از قزاقستان و ازبکستان آغاز می‌شود، از افغانستان عبور می‌کند و به پاکستان و بنادر دریایی این کشور می‌رسد.
دفتر نخست‌وزیر قزاقستان اظهار داشت که اجرای این پروژه می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای حمل‌ونقل بین‌المللی، تجارت، خدمات لجستیکی و همکاری‌های سرمایه‌گذاری ایجاد کند.
قزاقستان و ازبکستان از شبکه‌های گسترده خط‌آهن و ظرفیت ترانزیتی برخوردارند و امارات نیز در زمینه زیربناهای حمل‌ونقل، لجستیک و اجرای پروژه‌های بزرگ سرمایه‌گذاری فعالیت دارد.
سه کشور همچنین ایجاد یک گروه کاری مشترک را بررسی کرده‌اند که در صورت تشکیل، موضوعات فنی، اقتصادی و مالی پروژه خط‌آهن کاسا را بررسی خواهد کرد.