سنجرغفاری
·
شانگهای در تلاش هم آغوشی امارت طالبان افغانستان
سازمان همکاری شانگهای به تاریخ ۲۶ آپریل ۱۹۹۶ با نام اولیه «شانگهای ۵» پایهگذاری شد و سپس در ۱۵ ژوئن جون۲۰۰۱ با پیوستن ازبکستان به صورت رسمی به «سازمان همکاری شانگهای» تغییر کرد، .سازمان همکاری شانگهای از دل رقابت قدرتهای بزرگ برسر منطقه ژئوپلیتیک آسیای میانه ظهور کرد. هدف اولیه تاسیس این سازمان، غیرنظامی کردن مرز بین چین و شوروی بود.
بعدآ سازمان همکاریهای شانگهای (SCO) در سال ۲۰۰۱ توسط سران روسیه، قزاقستان، چین، قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان بنیان گذاشته شد. در حال حاضر چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، هند و ایران اعضای اصلی این سازمان هستند.
بدون شک وتردید باید گفت که پس از سال ۲۰۰۶ تلاش برای جلب همکاری جمهوری اسلامی افغانستان تحت رهبری جناب حامد کرزی را بسوی خود حتمی وضروری دانستند؟
۲۰۱۰ دعوت رسمی از حامد کرزی در اجلاس صورت گرفت، تلاش وتماس رهبری سازمان شانگهای شیوه ای بازی علیه آمریکا، استفاده نامشروع از نام و آدرس وعنوان شانگهای در افغانستان هم نبود بلکه شیوه های استراتژیک با رقبای استراتیژیک منطقوی بخصوص چین، ایران و پاکستان در منطقه بود؟
سلسله ای تماس درسطح دیپلوماتیک میان اعضای مختلف سازمان همکاری های شانگهای با رهبری افغانستان تحت حاکمیت وحمایت مالی و تسلحاتی و اطلاعاتی مقامات ارشد امنیتی وپالیسی ساز ایالات متحده آمریکا و متحدانش درمنطقه برای جمهوری های آسیای میانه که سهم فعال شان در مبارزه با تروریزم بین المللی با همتای قدرتمند ورقیب استراتیژیک شان ایالات متحده آمریکا داشتند و برمبنای این واقعیت روسیه دهلیز اکمالات هوایی بسوی جمهوری های آسیای میانه وافغانستان را گشوده بود، کشور های ازبکستان، ترکمنستان قزاقستان پایگاه های نظامی واکمالاتی قوت های محاربوی ایالات متحده آمریکا و متحدانش درمنطقه را هم یاری نمودند خیلی ها قابل ملاحظه ای استخباراتی واستراتیژیک است؟
بادر نظر داشت فاکتور های فوق الذکر ایجاد وتوسعه سازمان همکاری های شانگهای به بیرون از مرز هایش بسوی جلب وجذب پاکستان، ایران وهند، بسوی افغانستان با دقت تمام بادر نظر داشت منابع ومنافع همه اعضای سازمان شانگهای شیوه ای بازی خود را با انتباه از اطلاعات دست بیشتر از منابع روسیه ای امروز دنبال نمودند و بدین ترتیب پس از پایان دوره ریاست جمهوری حامد کرزی با جناب داکتر اشرف غنی رئیس جمهور اسلامی افغانستان تشریک مساعی و حسن همکاری های شانگهای در چارچوب دیپلوماسی خاص وهدفمند ادامه یافت و هم جناب حامد کرزی وهم جناب داکتر اشرف غنی را همچون مهمان وافغانستان را همچون عضو ناظر پذیرفتند و هدف ساقد سازی صدور مواد مخدره بسوی جمهوری های آسیای میانه، جلوگیری از ترویج باند گروپ های افراطی مسلح در جمهوری های آسیای میانه ، صدور وقاچاق اسلحه ومواد مخدره وسایر همکاری اقتصادی بود که الی سقوط واضمحلال جمهوریت و برگشت امارت سرپرست طالبان در اگست ۲۰۲۱ این سلسله ای تماس درسطح دیپلوماتیک وروابط خاص وهدفمند ادامه داشت، انوقت هم کشور های عضو شانگهای از موجودیت باندگروپ های تروریستی در افغانستان ناراحت بودند و نگرانی های استخباراتی واستراتیژیک این پروژه وتیوری را جدی مورد توجه داشتند و برمبنای این واقعیت بعداز حضور مجدد امارت طالبان در افغانستان بیشتر نگران شدند وهستند؟
بدون شک پس از گذشت بیش از چهار سال حاکمیت امارت طالبان در افغانستان هنوز هم کشور های عضو همکاری های شانگهای از وضعیت داخل جغرافیای کشور تحت حاکمیت امارت طالبان در تشویش ونگرانی خاص قرار دارند و ریشه های تروریزم دست ناخورده در آغوش ای اس ای پاکستان ونظامیان سیگنال حل نشده فصل وباب حمایت و هدایت وکنترول استخباراتی وتسلحاتی باند گروپ های افراطی مسلح تاجکستان ، ازبکستان و ترکمنستان، یا جنبش اسلامی شاخه خراسان و سایر باند گروپ های افراطی مسلح چچن، قفقاز و اعراب شاخه داعش که در داشته های اطلاعاتی اتحاد مشترک شان ( کشور های عضو شانگهای اور آسیا) موجود است که تهدیدات بزرگ صدور اسلحه ومواد مخدره وسایر پدیده های ضد امنیت علیه قوت های نظامی روسیه ای امروز در تاجکستان، الی قفقاز روسیه ای امروز وجود دارد؟
حدث وگمان ها را نمی شود انکار نمود که روسیه ای امروز، چین، جمهوری های آسیای میانه همه در موجودیت پیچیدگی مناسبات امارت طالبان با استخبارات ونظامیان پاکستان خیلی نگران هستند؟
نباید ساده وخلاصه بگیریم ایجاد وتوسعه سازمان همکاری های شانگهای را پس از حضور نظامی ایالات متحده آمریکا و متحدانش درمنطقه بخصوص افغانستان، حالا پس از بیرون شدن همه نیروهای نظامی آمریکا و متحدانش ازمنطقه ، برگشت مجدد امارت طالبان در افغانستان ومنطقه برای همه کشور های عضو شانگهای مرموز و حل نشده باقی است؟
سه فاکتور عمده وقابل دقت است،: اول برگشت مجدد امارت طالبان در افغانستان انهم تحت کنترول داشتند سراسری جغرافیای افغانستان؟
دوم: تشدید وخامت اوضاع سیاسی، نظامی، اطلاعاتی میان پاکستان و امارت طالبان در افغانستان؟
سوم: موجودیت قوت های نظامی وچریکی طالبان پاکستان تی تی پی، ویکعده از حلقات خبیث میان استخبارات نظامی پاکستان پرتاب شده در زون شرق، شمال، شمال شرق و غرب افغانستان که مقامات ارشد امنیتی وپالیسی ساز روسیه چندین بار درزمینه رسمآ باوجود برسمیت شناختن امارت طالبان در افغانستان را، خیلی ها در حراس و نگرانی های استخباراتی واستراتیژیک این پروژه وتیوری هستند؟
حالا سازمان همکاری های شانگهای پس از گذشت بیش از چهار سال حاکمیت امارت طالبان در افغانستان علاقمند خاص بازی شطرنج با امارت طالبان در افغانستان شدند چرا؟
قرار است در تجلیل از جشن تآسیس بیست و پنجمین سال سازمان همکاری های شانگهای هئیت خاص امارت طالبان افغانستان را پذیرائی نمایندکه تلاش برای گشودن درب همکاری های جدید سازمان شانگهای با شیوه ای جدید بازی رقابتی واستراتیژیک باآمریکا وانگلیس ، پاکستان، هند، چین وایران را دنبال نمایند ؟
واقعیت این است که تنها وتنها روسیه یگانه عضو شانگهای است که طالبان را به رسمیت شناخته است، اما دیگر همه اعضای شانگهای تماس وشیوه ای برخورد با امارت طالبان در افغانستان را درچارچوب همکاری های اقتصادی ودیپلوماتیک رقم زده اند، اما تشخیص و قضاوت پشت پرده ای بازی با امارت طالبان در افغانستان نگران کننده است ودشوار برای قبول وپذیرش رسمی امارت طالبان در سطح بلند دیپلوماتیک وروابط رسمی ایکه تاسطح سفارت که روسیه ای امروز برای امارت طالبان این امتیاز را تفویض نمودند؟
حالا منتظر لحظه های دور از تصور وتعامل سازمان همکاری های شانگهای با امارت طالبان در افغانستان باشیم که اوضاع پاکستان، ایران به کجا گره خواهد خورد؟
امارت طالبان افغانستان قدرت بلند ومطرح برای همه بازیگران استراتیژیک ورقابتی قدرت های جهانی ومنطقوی محاسبه شده است، پیش برد پالیسی و دیپلماسی،سیاست ، درک وقبول این حقیقت که رهبران امارت با جامعه ملی وبین المللی دنبال می نمایند خیلی پیچیده ، مرموز و دشوار است؟
دیده شود که سازمان همکاری های شانگهای به دنبال چی هدف وخواست مورد علاقه ونیاز شان از امارت طالبان در افغانستان خواهند گردید؟
آیا سازمان همکاری های شانگهای بدیل ناتو، امریکا و انگلیس در سیستم بازی رقابتی واستراتیژیک منطقوی در جغرافیای ژئواستراتژیک افغانستان و منطقه مبدل خواهد شد؟؟؟
سنجر غفاری
۱۲مارج ۲۰۲۶
۲۲ جوزای ۱۴۰۵